Nieuws

Loopbaanoriëntatie en -begeleiding vindt steeds vaker plaats op momenten van twijfel en vastlopen. De overstap naar het mbo zonder diploma is zelden een eindpunt, maar meestal een tussenstap in een breder zoekproces. Dat vraagt van LOB-professionals aandacht voor het verhaal achter de keuze en voor de routes die nog openliggen. Juist op deze kantelmomenten kan LOB bijdragen aan meer richting en duurzame keuzes.

Lees het volledige onderzoek op de website van het Kohnstamm Instituut.

Lees verder >

De handreiking maakt duidelijk wat de wet betekent voor professionals en beleidsmakers. De handreiking geeft antwoord op de vraag: wie doet wat en wanneer? 

De handreiking bestaat uit twee delen. 

1. Voor professionals die studenten begeleiden
   De belangrijkste informatie over aanvullende loopbaanbegeleiding. Het is bedoeld voor docenten, studieloopbaanbegeleiders, stagebezoekers en andere professionals die studenten begeleiden. Hierin staat wat de Wet van school naar duurzaam werk voor hen betekent en hoe de begeleiding van studenten naar werk of vervolgonderwijs kan worden vormgegeven.
2. Voor beleidsmedewerkers
   Dit deel richt zich op het ontwikkelen van beleid binnen mbo-instellingen. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder meer de doelgroep, het signaleren van studenten die ondersteuning nodig hebben, het beschikbare aanbod, registratie en evaluatie, en de samenwerking met gemeenten en regionale partners.

De publicatie is beschikbaar op de website van KLIMmbo.

Lees verder >

Het Expertisepunt LOB ontwikkelt samen met hogescholen een onderwijsaanbod LOB dat docenten in opleiding stevig toerust op hun rol in de begeleiding van leerlingen en studenten bij hun loopbaanontwikkeling. De leeruitkomsten bieden een gezamenlijke, heldere basis voor LOB binnen de lerarenopleiding. Ze maken expliciet wat van studenten wordt verwacht en helpen om de samenhang te versterken tussen opleiding en stagepraktijk. Dat is relevant voor docenten in het vo en mbo die stagiaires begeleiden én voor docenten en curriculumontwikkelaars binnen de lerarenopleidingen zelf.

Op dit moment wordt gewerkt aan het bijbehorende onderwijsaanbod: concrete leeractiviteiten en werkvormen die opleidingen kunnen inzetten om met de leeruitkomsten aan de slag te gaan. Dit onderwijsaanbod wordt in mei 2026 opgeleverd.

Wil je meer weten over de achtergrond en de ontwikkeling van dit onderwijsaanbod? Bekijk de themapagina.

Lees verder >

In deze serie nemen we je mee in de wereld van keuzes maken, talentontwikkeling en begeleiding bij belangrijke overstappen in het onderwijs en richting werk. In elke aflevering gaan we in gesprek met experts, collega’s uit de praktijk en vooral de jongeren zelf. Zij delen hun ervaringen, inzichten en vragen rondom loopbaanleren en keuzeprocessen. Elk gesprek belicht een ander thema dat raakt aan LOB, zoals zelfkennis, motivatie, begeleiding, doorstroom en samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

 

Aflevering 1: LOB als basis voor een leven lang ontwikkelen

In deze eerste aflevering verkennen we de verbinding tussen LOB, alumni en leven lang ontwikkelen (LLO) binnen het mbo. Wat gebeurt er als je deze thema’s samenbrengt? Kunnen mbo-scholen uitgroeien tot plekken waar leren niet stopt na het diploma, maar juist doorloopt in de verdere loopbaan én bijdraagt aan ontwikkeling in de regio?

Deze aflevering sluit aan bij twee actuele ontwikkelingen:

• de Verkenning ‘Lifelong guidance als sleutel voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt’ van Euroguidance [link]
• het LLO stappenplan uit het eindrapport naar de mogelijke wettelijke taak voor publiek bekostigd onderwijs, waarin wordt geschetst hoe onderwijsinstellingen een permanente, coördinerende rol in arbeidsmarktregio’s kunnen vervullen [link]

 

Gesprek met twee experts uit het veld

Tijdens deze aflevering zitten aan tafel:

• Adnan Tekin, voorzitter van de MBO Raad
  Hij deelt zijn visie op de rol van het mbo in emancipatie, loopbaanontwikkeling en een wendbare arbeidsmarkt.
• Margret Mulders, Euroguidance (CINOP)
  Zij brengt haar ruime ervaring in het mbo én een Europees perspectief op LOB en leven lang ontwikkelen in.

 

Vier uitgangspunten van het Expertisepunt LOB

In de aflevering staat het gesprek stil bij de vier uitgangspunten die het Expertisepunt LOB formuleerde als fundament onder een leven lang ontwikkelen:

1. De basis voor een LLO is LOB
2. LOB en LLO is van iedereen
3. Binding met de student is essentieel
4. Onderwijs wordt in samenhang met partners in de regio georganiseerd

Deze uitgangspunten vormen de lens waarmee we kijken naar de rol van mbo-scholen in loopbaanontwikkeling én naar de kansen om jongeren, alumni en werkenden duurzaam te blijven ondersteunen.

Bij de aflevering horen ook praktische handvatten en relevante achtergrondmaterialen, je vindt bij de beschrijving van de podcast.

 

Beluister de aflevering

Beluister aflevering 1: LOB als basis voor een leven lang ontwikkelen

• op onze website zelf,
• via Spotify,
• of bekijk alle hier afleveringen. 

Met Over stappen gesproken willen we professionals in en rond het onderwijs inspireren én ondersteunen bij het versterken van LOB met het oog op een leven lang ontwikkelen.

Lees verder >

Het is vrijdagochtend 10.00 uur. Al direct in het begin van de Doorstroomconferentie is duidelijk waarom er zoveel belangstelling is voor dit door het Expertisepunt LOB georganiseerde evenement. Goede loopbaanoriëntatie, -ontwikkeling en -begeleiding zijn essentieel en verdienen blijvende aandacht en betrokkenheid, juist bij doorstroommomenten. De bestuurders en studenten die bij de start op het podium staan, onderstrepen dit in woord en enthousiasme. Bij dit onderdeel (‘De Wereld Stroomt Door’) oogsten de studenten het meeste applaus. Zij vertellen openhartig over hun schoolloopbaan en de rol van LOB daarin.  

 

‘Ik zie het in je!’

Woorden doen ertoe, bleek uit de ervaringen van de jongeren op het podium. Sommigen werden door een begeleider ontmoedigd in hun keuze of hoorden jaren later nog de echo van die ene docent in hun hoofd: ‘Dit is niets voor jou’. Andersom werkt het gelukkig ook. Een zin als ‘Ik zie het in je!’ kan doorslaggevend zijn. Zo benadrukken de studenten hoe vertrouwen en goede begeleiding écht het verschil kunnen maken. Gezien worden en ruimte krijgen om te proberen en te groeien zijn essentieel voor goede LOB en doorstroom. Daar hoort ook bij dat je een andere richting mag kiezen als dat beter voelt. Hierbij hoort begeleiding die vooral stuurt op wat bij je past en wat motiveert. 

 

LOB wordt al maar belangrijker

Na deze indrukwekkende persoonlijke verhalen, beklimmen de voorzitters van de VO-raad (Henk Hagoort), de MBO Raad (Adnan Tekin) en de Vereniging Hogescholen (Maurice Limmen) het podium. Zij ondertekenen de gezamenlijke LOB-Visie en bekrachtigen daarmee hun ambitie om loopbaanoriëntatie, -ontwikkeling en -begeleiding stevig te verankeren in de hele onderwijskolom. In de visie staat centraal dat alle jongeren moeten kunnen rekenen op samenhangende en kwalitatief goede begeleiding bij hun talentontwikkeling, het maken van bewuste keuzes en het zetten van vervolgstappen richting vervolgonderwijs en arbeidsmarkt. ‘LOB wordt al maar belangrijker, juist omdat de samenleving ingewikkelder wordt en de arbeidsmarkt steeds sneller verandert’, benadrukken de drie voorzitters. ‘Veel jongeren en hun ouders kunnen het niet meer alleen overzien. Daarom is het zo belangrijk dat we LOB met elkaar goed regelen in het onderwijs. Dat er goede faciliteiten zijn om met jongeren te praten over hun ervaringen, talenten en toekomstkeuzes. Zeker voor wie thuis niemand heeft om dit soort gesprekken mee te voeren.’ 

 

Voortdurende twijfel

Dan wordt het woord gegeven aan Louise Elffers, voorzitter van de Onderwijsraad. Ze opent haar keynote met een verhaal dat het sentiment van de studenten en bestuurders onderstreept. Elffers vertelt over Ans, een jonge vrouw die zich via vmbo, mbo en hbo een weg baande naar de universiteit. Ogenschijnlijk een succesverhaal, maar zelf kijkt Ans er met gemengde gevoelens op terug. Niet de inspanning staat haar bij, maar de voortdurende twijfel die zij onderweg ervoer. Bij elke overgang werden haar capaciteiten ter discussie gesteld. Met dit voorbeeld stelt Elffers een fundamentele vraag: waarom gedraagt het onderwijs zich bij overgangen zo vaak als poortwachter, in plaats van als aanmoediger? 

 

Rites de passage

Die vraag vormt de rode draad van haar betoog. Overgangen zijn volgens Elffers geen neutrale momenten, maar richtinggevende scharnieren in schoolloopbanen. Ze functioneren als rites de passage: bepalend voor de volgende fase, met effecten die ver vooruit reiken. Toch ontbreekt in het onderwijs vaak een integrale, ketengerichte blik op deze momenten. Scholen begeleiden leerlingen en studenten tot aan de poort, ontvangende instellingen nemen het pas over wanneer iemand is ingeschreven. Daardoor zijn overgangen feitelijk van niemand. Juist daardoor worden het kwetsbare momenten en een brandpunt van ongelijkheid. 

 

Aanjager van ongelijkheid

Overgangen vragen om kennis van het stelsel, netwerkvaardigheden en het vermogen om het gesprek aan te gaan over wensen en mogelijkheden. Deze ‘hulpbronnen’ zijn echter ongelijk verdeeld. Met name bij de overgang naar het voortgezet onderwijs wordt ongelijkheid vergroot, zowel door diepgaand onderscheid tussen routes als door ongelijke adviezen bij gelijke prestaties. Zo kan het onderwijs, ondanks zijn ambities, zelf een ongelijkmaker worden. Elffers waarschuwt daarbij voor het hardnekkige ‘potje-dekseltje-denken’: het idee dat er voor iedere leerling één juiste plek bestaat, gebaseerd op een vroeg vastgesteld niveau. En dat terwijl onderzoek laat zien dat leerlingen zich blijven ontwikkelen en dat de overlap tussen routes groot is. 

 

Drie hartenkreten

Als slotakkoord formuleert Elffers drie hartenkreten. Ten eerste roept zij op het debat over de inrichting van het onderwijsstelsel zuiver te houden. Kritiek op vroege selectie is geen pleidooi voor éénheidsworst, voor stelselwijziging of het koste wat kost ‘omhoog duwen’ van leerlingen. Onderwijs moet juist ruimte bieden om te proberen, te ervaren en te veranderen, zonder dat mislukken direct grote consequenties heeft. 
Haar tweede hartenkreet is om het stelsel in samenhang te benaderen. Veranderingen op één plek hebben gevolgen elders. Toelaatbaarheid zonder begaanbaarheid is geen echte route: wie verbindingen tussen sectoren aanbiedt, moet er ook voor zorgen dat leerlingen en studenten de kennis, vaardigheden en ondersteuning krijgen om die route daadwerkelijk te kunnen doorlopen. 

Tot slot vraagt Elffers de aanwezigen het debat nadrukkelijk naar de praktijk te trekken. Laat angstbeelden over stelselwijzigingen los en richt het gesprek op wat wél mogelijk is, binnen én over de grenzen van het bestaande systeem. Veel scholen en opleidingen werken al aan doorlopende, versnelde en alternatieve routes en laten zien dat er ruimte is voor beweging. Hiervan kan het onderwijs leren. Want, zo besluit Elffers, alle leerlingen en studenten hebben recht op ruime leerkansen. ‘Overgangen zijn niet van iemand, maar van ons allemaal.’ 

 

Gezamenlijke belofte

Elffers’ keynote sluit mooi aan bij de LOB-Visie. Waar zij laat zien hoe overgangen in het onderwijs kunnen uitgroeien tot brandpunten van ongelijkheid, positioneert de LOB-Visie zich expliciet als tegenkracht: door jongeren beter toe te rusten, door sectoren nauwer te laten samenwerken en door overgangen niet langer als ‘niemandsland’ te behandelen. De ondertekening door de drie sectorvoorzitters markeert daarmee niet alleen een bestuurlijk moment, maar ook een gezamenlijke belofte om het poortwachterschap te verruilen voor wegbereiderschap. 

 

Verdieping met inzichten en aanbevelingen

Om die belofte te realiseren is het delen van inzichten uit onderzoek, kennis en best practices een absolute voorwaarde. Hierin voorziet het Expertisepunt LOB, zoals duidelijk wordt tijdens verdiepende themasessies in het middagprogramma. In uiteenlopende sessies kwamen onder meer curriculumontwikkeling, kansengelijkheid, regionale samenwerking en inclusieve doorstroom aan bod. Onderzoek, beleid en praktijk werden daarbij nadrukkelijk met elkaar verbonden en vertaald naar concrete handvatten voor de dagelijkse onderwijspraktijk. Uiteindelijk draait het om één gezamenlijke opdracht: jongeren zien, serieus nemen en begeleiden richting hun toekomst. Waarbij soms zelfs één zin, op het juiste moment, genoeg is om een hele toekomst open te breken. 

 

Door: Olaf van Tilburg, Ravesteijn & Zwart

 

ps: Lees je dit verslag liever op papier? Download deze reportage in pdf om het verslag te kunnen printen. 

Lees verder >

In de visie staat centraal dat alle jongeren moeten kunnen rekenen op samenhangende en kwalitatief goede begeleiding bij hun talentontwikkeling, het maken van bewuste keuzes en het zetten van vervolgstappen richting vervolgonderwijs en arbeidsmarkt. De drie voorzitters benadrukten hoe urgent dit is: : 'LOB wordt steeds belangrijker, juist omdat de samenleving complexer wordt en de arbeidsmarkt in hoog tempo verandert. Veel jongeren en hun ouders kunnen deze ontwikkelingen niet meer zelfstandig overzien. Dat maakt het des te belangrijker om LOB gezamenlijk goed te organiseren binnen het onderwijs.'

 

De visie zet vijf uitgangspunten centraal voor effectieve LOB in het onderwijs:

1. Het is een opdracht van het onderwijs om jongeren te begeleiden in de ontwikkeling van loopbaanvaardigheden voor een leven lang ontwikkelen.
2. LOB sluit aan op het talent en interesse van de jongere én heeft aandacht voor kansen op de arbeidsmarkt.
3. Scholen faciliteren een krachtige LOB-leeromgeving.
4. Goede LOB vraagt regionale samenwerking tussen de onderwijssectoren en met andere partijen.
5. Blijvende aandacht voor de uitvoering en kwaliteit van LOB.

Met deze gezamenlijke stap geven de sectorraden een duidelijk en krachtig signaal: elke jongere verdient goede begeleiding, doorlopende ondersteuning én een stevige basis om toekomstgerichte keuzes te kunnen maken.

Benieuwd naar de LOB-Visie? Lees hem hier.

Lees verder >

In de BBL-route leren studenten in het vak, mét het vak. Zij brengen een groot deel van de week door in een erkend leerbedrijf en volgen daarnaast onderwijs op school. De precieze verdeling verschilt per opleiding. Zo doen ze relevante werkervaring op, verdienen een salaris én behalen een erkend mbo-diploma. Nederland telt inmiddels meer dan 200.000 erkende leerbedrijven die jongeren graag opleiden tot de vakmensen van de toekomst.
 
Waarom is LOB essentieel binnen de BBL?
Een BBL leerroute vraagt om een eigen aanpak voor LOB. De praktijkgerichte omgeving stelt andere, specifieke eisen aan loopbaanbegeleiding. Juist omdat studenten midden in het werkveld leren, kan goede LOB een groot verschil maken:

• Studenten ontwikkelen een realistisch en groeiend toekomstbeeld.
• Ze krijgen inzicht in hun talenten en wat bij hen past.
• LOB verbindt praktijkervaring, persoonlijke ontwikkeling en beroepsidentiteit.

 
Belangrijk is dat LOB een integraal onderdeel is van de leerroute waarin studenten groeien in vakmanschap, persoonlijke ontwikkeling én toekomstbeeld. Door intensieve samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven, en een lerende houding bij alle betrokkenen, kan LOB echt het verschil maken.
 
Nieuwe pagina: LOB in de BBL
Wil je als decaan, SLB’er of mbo professional weten hoe LOB in de BBL route vorm krijgt?
Wij verzamelden inzichten, voorbeelden en hulpmiddelen op onze speciale themapagina.
  Lees verder >

Scholen kunnen vanaf 2 februari 2026 om 09.00 uur deelnemen.  De aanmeldperiode loopt tot 2 maart 2026 om 13.00 uur, dus wie invloed wil hebben op de toekomstige examens, grijpt deze kans nú.

• Bekijk de informatie rondom de vakken en voorwaarden om mee te doen 
• Meld je school via deze website van DUS-i aan. 

De toekenning gebeurt op volgorde van binnenkomst van complete aanvragen. Wie meedoet, ontvangt uiterlijk 30 mei 2026 bericht.

 

Wil je als school meedoen?

• Aanmelden kan via een subsidieregeling van DUS-i.

Lees verder >

Uit de vergelijking met landen als Finland, Oostenrijk en Schotland blijkt dat een integrale aanpak leidt tot betere toegankelijkheid, hogere kwaliteit van begeleiding en sterkere verbindingen tussen onderwijs en arbeidsmarkt. De verkenning onderstreept dat Nederland zonder een nationale visie kansen laat liggen. Met structurele samenwerking tussen ministeries, professionalisering en een brede leercultuur kan ook Nederland bouwen aan een stevig stelsel voor lifelong guidance.

 

Benieuwd naar alle inzichten en aanbevelingen?

Lees hier de volledige verkenning van Euroguidance Nederland.

 

Lees verder >

Maak kennis met verschillende beroepenwerelden

De Loopbaanoriëntatie Experience (LOBX) op Skills The Finals bestaat uit negen beroepenwerelden, herkenbaar aan de gekleurde wereldbollen.

 

Voorbereiding in de klas

Voordat je met je leerlingen naar het evenement gaat, kunnen ze een interessetest doen via onze website: www.worldskillsnetherlands.nl/interesse-test. Zo ontdekken ze welk type ze zijn. Elk type sluit aan bij drie beroepenwerelden, die later terugkomen op de borden in de evenementenhal.

 

Tijdens het evenement

Naast het zelf ervaren van beroepen kunnen jongeren ook kijken bij meer dan 60 vakwedstrijden. Daar strijden de beste vmboleerlingen en mbo-studenten om het Nederlands Kampioenschap.

Hoe weet je welke wedstrijden bij welke beroepenwereld hoort? Kijk naar de kleur van de grote borden op het evenement. Zo zien jij en je leerlingen direct welke beroepenwereld bij welke wedstrijd en activiteit past. Tijdens Skills The Finals ontmoeten jullie studenten, docenten en (vak)professionals. Moedig je leerlingen aan om vragen aan hen te stellen: Wat weten zij over hun opleiding? Wat hebben ze zelf gestudeerd? En welke tips kunnen ze geven?

 

LOBX begint in de les

Een bezoek aan Skills The Finals maakt loopbaanoriëntatie leuk en praktisch. Met ons kant-en-klare lesmateriaal kun je LOBX eenvoudig én leuk vooraf in je les verwerken. Zo gaan jullie goed voorbereid richting de Brabanthallen

Door zich vooraf al te oriënteren, kunnen jouw leerlingen tijdens Skills The Finals gericht
beroepen uitproberen die passen bij hun talenten en interesses. Bespreek samen de ervaringen
van je leerlingen in de klas en leg alles vast in het loopbaandossier. Zo wordt loopbaanoriëntatie concreet, leuk én praktisch.

Lees meer in deze folder. 

Lees verder >