LOB in de BBL: Een krachtige verbinding tussen leren en werken
LOB in de BBL: verbinding tussen leren en werken
Loopbaanontwikkeling en -begeleiding (LOB) binnen de beroepsbegeleidende leerweg (BBL) vraagt om een eigen aanpak. In de BBL combineren studenten werk en opleiding en staan zij vanaf dag één op de werkvloer. Dat biedt kansen, maar stelt ook specifieke eisen aan hoe we LOB inrichten.
De kwalificatie-eisen voor loopbaan zijn een belangrijk uitgangspunt. In het onderwijs is aandacht nodig voor de vijf loopbaancompetenties. De student is wettelijk verplicht aan de diploma-eisen te voldoen en heeft daarmee een inspanningsverplichting voor LOB.
Dit geldt voor bekostigd BBL-onderwijs én derde leerweg. We richten ons niet op de derde leerweg als het gaat om de mbo-verklaring (mbo-certificaten en praktijkverklaringen). Omdat dit geen volledige opleiding (crebo) is, geldt deze wettelijke inspanningsverplichting hier niet.
Praktijk leidend → bewuste, gerichte begeleiding
Juist in de BBL, waar de praktijk leidend is, vraagt LOB om bewuste en gerichte begeleiding vanuit zowel school als leerbedrijf.
Uit gesprekken met opleidingen en praktijkopleiders blijkt hoe belangrijk een contextgerichte en praktijknabije aanpak is. Hieronder staan de succesfactoren die het vaakst genoemd zijn.
Nieuw: praatplaat LOB in de BBL
Deze praatplaat laat zien hoe LOB als rode draad loopt door de hele BBL-opleiding: van intake en start tot werkplek, begeleiding en uitstroom. Je ziet per fase welke loopbaanvragen en activiteiten helpen om studenten te laten reflecteren, keuzes te maken en vooruit te kijken.
De BBL-doelgroep is divers. Een uitgebreide intake helpt om vanaf het begin maatwerk te bieden en verwachtingen te verduidelijken.
Niet elke student heeft een netwerk of de vaardigheden om zelfstandig een leerbaan te vinden. Begeleiding bij de match tussen student en werkgever is cruciaal. Verliest een student zijn/haar leerbaan, zorg dan voor actieve herplaatsing.
BBL-studenten verschillen in leeftijd, motivatie en ervaring. Persoonlijke ontwikkeling, doorlopende reflectie en coaching zorgen dat studenten zich gezien voelen en in eigen tempo ontwikkelen. Essentieel is afstemming in de driehoek leerbedrijf–school–student.
- Begeleiders zijn bepalend voor succes.
- Investeer in coachende vaardigheden bij docenten en praktijkopleiders, gericht op gedrag, motivatie en keuzes.
- Regelmatig (individuele) gesprekken met studenten voeren.
- Trainingen voor begeleiders en studenten over hoe om te gaan met verschillen en deze bespreekbaar maken.
- Ervaren) Docenten en leermeesters die opgeleid zijn in het voeren van bpv- en loopbaangesprekken.
- LOB en Studentenwelzijn
- LOB in de bpv – speciale aandacht voor de Trialoog
- Loopbaangesprek
Vergroot binding via een buddy- of mentorschapsysteem: een vaste begeleider op de werkvloer én op school helpt studenten sneller hun weg te vinden en vergroot de kans op succes.
- Veilige leeromgeving creëren
- Aandacht voor werknemersvaardigheden.
- Coaching door ouderejaars (buddy/mentor) met realistische ervaringsverhalen over werkcultuur.
- Ondersteuning bij taal.
- Ondersteuning bij studievaardigheden.
- Ouder-/netwerkbijeenkomsten voor omgeving van de student (ouders, huisgenoten, vrienden).
Maak LOB geen ‘extra’. Integreer het met vakken, burgerschap en SLB. Vakoverstijgende opdrachten lenen zich hier uitstekend voor.
De leeromgeving moet keuzemogelijkheden bieden, zodat de student zelf keuzes kan maken en zelf kan sturen. Actieve deelname en (mede)zeggenschap over het eigen leerproces versterken de motivatie. De begeleiding richt zich minder op het maken van de ‘goede’ keuze voor de toekomst, en meer op het vermogen van studenten om hun eigen (leer)loopbaan vorm te geven.
Instrumenten voor eigenaarschap (2)
Laat studenten zelf regie nemen via o.a.:
- Het opstellen van een persoonlijk ontwikkelplan (POP).
- Het bijhouden van een loopbaanportfolio — ontwikkeling wordt zo zichtbaar, bespreekbaar en verantwoordbaar.
-
LOB-leeromgeving (achtergrond & handvatten)
Besteed in de BBL óók aandacht aan brede oriëntatie: niet elke student gaat direct aan het werk binnen het gekozen werkveld. Geef tijdig informatie over (kansrijke) opleidingen en beroepen; jongeren hebben niet altijd een realistisch beeld van de kans op werk.
- Arbeidsmarktinformatie (website Expertisepunt LOB)
- Arbeidsmarktinformatie (website UWV)
- Regelmatig overleg tussen werkplek en opleiding over o.a. de (lob)ontwikkeling van de studenten, de ontwikkelingen in de opleiding en het bedrijf de begeleiding
- De trialoog/driegesprekken leermeester, docent mbo en student op een vast aantal momenten per schooljaar.
- Inzet van school en bedrijf om studenten die uitvallen voor de branche te behouden
- Zorgen voor een vaste BPV begeleider (die ook slb-er van de student is) per bedrijf. Als dit niet mogelijk is in iedere geval één vast aanspraakpunt voor het bedrijf in de school
LOB in de praktijk: inspirerende voorbeelden uit de BBL
Bekijk hieronder twee inspirerende praktijkvoorbeelden van hoe LOB vorm krijgt binnen BBL-trajecten.
LOB in de BBL is meer dan voortgangsgesprekken of opdrachten. Het is een integraal onderdeel van de leerroute waarin studenten groeien in vakmanschap, persoonlijke ontwikkeling én toekomstbeeld. Door intensieve samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven, en een lerende houding bij alle betrokkenen, kan LOB echt het verschil maken.
Nieuwsberichten
BBL-offensief uitgebreid toegelicht in Kamerbrief
14-07-2025
Het bbl-offensief heeft als doel om de bekendheid, aantrekkelijkheid en toegankelijkheid van de bbl te vergroten. Tegelijkertijd speelt het een belangrijke rol in het aanpakken van de krapte op de arbeidsmarkt. Scholen, bedrijven en overheid werken samen aan vijf actielijnen.