LOB-beleid

Expertisepunt LOB

LOB-beleid

Het management faciliteert de loopbaangerichte leeromgeving middels LOB-beleid. Om de kwaliteit van een loopbaangerichte leeromgeving te borgen wordt jaarlijks de PDCA-cyclus doorlopen.

Meer weten over hoe je LOB-beleid kunt vormgeven en de kwaliteit kunt borgen? Bekijk dan onderstaande infographics, wegwijzers en tools

 

 

Inspiratie uit praktijk, onderzoek en het nieuws

LOB-onderzoek
Jongerenperspectief op LOB, rapport YoungWorks

Schuurman, J., Mudde, A. L. (2020)

Welke behoeften hebben jongeren op het gebied van LOB en welke kansen zien ze voor verbeteringen op hun school/onderwijsinstelling?

Als je met jongeren in gesprek gaat over LOB, valt op dat vrijwel iedereen positieve ervaringen heeft gehad en de essentie van LOB – na enige uitleg - als zeer waardevol ziet. Tegelijkertijd zijn veel jongeren kritisch. Kritisch op hoe LOB nu vaak vorm krijgt en kritisch op wat ze nog missen op het gebied van LOB. Dit onderzoek biedt dan ook inzicht in een aantal grotere kansen. 

Professionaliteit van loopbaanbegeleiding

Euroguidance (2015)

Dit document brengt de huidige stand van zaken van professionaliteit rond loopbaanontwikkeling en -begeleiding in het mbo in kaart. Vervolgens worden er aanbevelingen aan stakeholders gedaan over hoe de LOB-professionaliteit kan worden versterkt. Er zijn met vijf mbo-scholen gesprekken gevoerd. Per onderwijsinstelling zijn drie tot vijf gesprekken gevoerd met verschillende geledingen. Op basis van die gesprekken, websites en beschikbare beleids- en LOB-visiedocumenten is er per school een ‘Portret Professionaliteit Loopbaanontwikkeling en-Begeleiding’ gemaakt. Deze portretten zijn besproken met een groep LOB-betrokkenen en LOB-experts die aanbevelingen hebben gedaan op basis waarvan ze zijn aangescherpt of aangevuld. De LOB-aanbevelingen betreffen drie thema’s:

  • Visie, beleid en strategie
  • Professionaliteit van loopbaanbegeleiders
  • Onderwijskundig leiderschap

Per thema wordt de stand van zaken geschetst en worden aanbevelingen geschreven voor het mbo-veld en voor de lerarenopleidingen.

Ongelijke toegang tot stage en werk van hbo’ers met een migratieachtergrond

Klooster, E., Meng, C., Bles, P. Monker, D., Walz, G. (2020)

Hbo’ers met een migratieachtergrond hebben meer moeite om na hun afstuderen werk te vinden dan hbo’ers zonder die achtergrond. Onder leiding van Eva Klooster van Klooster Onderzoek & Advies en Christoph Meng van het Research Centrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) is onderzocht welke factoren tijdens en na de hbo-studie van invloed zijn op de verschillen in baankansen tussen afgestudeerden met en zonder een migratieachtergrond, en vooral ook hoe dit probleem aangepakt kan worden. 

From a teacher-oriented to a learner-oriented approach to teaching: The role of teachers’ collective

Assen, H. (2018)

Het centrale doel van deze dissertatie was te onderzoeken op welke manier docenten gefaciliteerd kunnen worden om zich bewegen naar een student-georiënteerde onderwijsbenadering.

Loopbaancompetenties voor loopbaansucces: realiteit of verbeelding?

Boer, P. den & Meijers, F. (2019)

Het concept ‘loopbaancompetentie’ mist vooral een theoretische basis. Ook de empirische basis laat te wensen over. Het gevolg van het ontbreken van een goede theorie in het onderwijs is dat loopbaancompetenties voornamelijk instrumenteel worden ingezet, waardoor leerlingen uiteindelijk geen vaardigheden leren om hun eigen loopbaan succesvol te managen. We bieden een alternatief, dat wel gebaseerd is op theorie.

Leren kiezen voor je loopbaan

Boer, P. den, Stukker, E. (2012)

Deze publicatie is een verslag van het project ‘Keuzeprocessen’ in West-Brabant. In dat project hebben diverse personeel geledingen van de projectscholen veel en intensief werk geleverd om leerlingen te leren kiezen voor en tijdens de (school)loopbaan. In totaal participeren 21 scholen in dit project met als doel om de loopbaanoriëntatie te herinrichten.

Vijf jaar werken aan keuzeprocessen. Opbrengsten en bottle necks.

Boer, P.R. den & Kuijpers, M. (2014)

In deze publicatie worden de opbrengsten en knelpunten weergegeven als gevolg van een vijf jaar durend project van keuzeprocessen dat is uitgevoerd in de regio West-Brabant. 21 scholen zijn dit project gestart met als doel schooluitval te verminderen, leerlingen te motiveren en een betere aansluiting in de beroepskolom te realiseren.

Talentgerichte loopbaangesprekken

Brouwer-Truijen, K., Woudt-Mittendorff, K. & Pullen, A. (2017)

Het onderwijs worstelt al jaren met problemen rondom studiekeuzes van leerlingen. Het voortijdig schoolverlaten en het veelvuldig switchen worden gekoppeld aan het feit dat zij geen goede keuze zouden maken. Ook is er een groot tekort aan jongeren die kiezen voor een bèta-opleiding. Een belangrijke oorzaak van deze problemen is onvoldoende begeleiding van jongeren bij het maken van hun studiekeuze. Goede loopbaangesprekken stimuleren hen tot reflectie en spreken hen aan op hun talenten. Jongeren kunnen er zo beter achter komen wie ze zelf zijn en wat ze in de toekomst willen.

“Verander SLC. Maak het nuttig, maak het persoonlijk!” Advies voor de ontwikkeling van Studieloopbaa

Commissie Kuijpers (2015)

De arbeidsmarkt is sinds enkele decennia sterk aan verandering onderhevig onder invloed van technologisering, globalisering en individualisering. Doordat de arbeidsmarkt continu en onvoorspelbaar verandert, wordt volgens verschillende wetenschappers de traditionele loopbaan vervangen door een ‘boundaryless career’ waarin mensen van werk en werkplek veranderen (DeFillippi & Arthur, 1994), en een ‘protean career’, een loopbaan die flexibel, veelzijdig en aangepast is (Hall, 1996).

Kiezen van een opleiding. Van ervaring naar zelfsturing. Can it be done?

Den Boer, P.R. (2009)

Deze intreerede is opgebouwd in een viertal hoofdstukken waarin wordt beschreven wat het belang en de context is van keuzeprocessen, wat – gezien de kennis uit empirie en theorie – een goed model kan zijn om deze keuzeprocessen te beschouwen en wat dit denkkader betekent voor de onderwijspraktijk.

Architectuur van leren voor de loopbaan: richting en ruimte (oratie).

Kuijpers, M. (2012)

Als we erkennen dat in deze postmoderne tijd het proces van de loopbaankeuze gedeeltelijk onvoorspelbaar is en dat er bovendien verschillende opvattingen bestaan over wat een ‘goede keuze’ is, moeten we zowel vanuit een cognitivistisch als een constructivistisch perspectief jongeren niet zozeer informatie geven, maar hen leren omgaan met onzekerheid van beslissingen.

Managementsamenvatting LOB in de beroepsgerichte examenprogramma's

Kuijpers, M. i.s.m. de Loopbaangroep (2015)

Loopbaanoriëntatie en –begeleiding (LOB) is met ingang van schooljaar 2016/2017 een verplicht onderdeel van de nieuwe beroepsgerichte examenprogramma’s in het vmbo. LOB is bedoeld om loopbaancompetenties bij vmbo-leerlingen te ontwikkelen, ze beter te begeleiden bij de keuze voor hun vervolgopleiding en daarmee ook voortijdige uitval op het mbo te voorkomen. In schooljaar 2014/2015 is onder leiding van Marinka Kuijpers, hoogleraar aan de Open Universiteit, geïnventariseerd of en in welke mate vmbo-scholen knelpunten ervaren bij het vormgeven van een samenhangend LOB-beleid en hoe scholen met LOB geholpen zouden kunnen worden.

Schrijven als zelfontwikkeling

Lengelle, R. & Ashly, S. (2017)

Om alle leerlingen een goede begeleiding te bieden moeten niet alleen loopbaanprofessionals maar ook docenten een actievere rol gaan spelen in loopbaanleren. In het deels Nederlandstalig en deels Engelstalige artikel wordt toegelicht dat docenten getraind moeten worden in narratieve methoden zodat zij de vaardigheden en kwaliteiten ontwikkelen die nodig zijn om het loopbaanleren bij hun studenten te bevorderen.

Creatief, expressief en reflectief schrijven voor je loopbaan

Lengelle, R. (2014)

‘Career writing’, een narratieve en dialogische begeleidingsbenadering waarbij creatief, expressief en reflectief schrijven gebruikt worden om de persoonlijke (en daardoor professionele) groei op loopbaangebied bij jongeren te bevorderen. Waarom loopbaanschrijven een uitstekende manier is om in te zetten bij loopbaanleren, is terug te lezen in dit onderzoek met een gedetailleerde uitleg over de narratieve en dialogische benadering.

Het dwaalspoor van de goede keuze: Naar een effectiever model van (studie)loopbaanontwikkeling

Luken, T. (2009)

In onderwijs- en arbeidsorganisaties bestaan grote problemen op het gebied van loopbaanontwikkeling. Veel scholieren en studenten vallen uit of switchen vroeg of vaak van opleiding. Veel arbeidsrelaties zijn voor werknemer of werkgever onbevredigend, maar duren toch voort. Uit onderzoek blijkt dat goede loopbaanbegeleiding helpt om dergelijke problemen te voorkomen of op te lossen.

Loopbaanleren: LOB schiet de leerling voorbij

Luken, T. (2012)

De aandacht voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) is in de afgelopen tien jaar explosief toegenomen. Helaas vallen de resultaten vooralsnog tegen. Veel leerlingen zijn ontevreden over LOB en nomadisch switchgedrag tussen opleidingen en uitval uit het onderwijs blijven ongeveer op hetzelfde niveau.

Eigen regie biedt vrijheid en autonomie. Of vergroot het de sociale verschillen?

Luken, T. (2017)

Dit artikel verdedigt de stelling dat zelfsturing vrijheid en autonomie met zich meebrengt. En dat maatschappelijke ontwikkelingen zelfsturing in de toekomst steeds meer noodzakelijk maken.

Easy does it: An Innovative View on Developing Career Identity and Self-direction

Luken, T. (2020)

Een algemeen aanvaard uitgangspunt op het gebied van loopbaanontwikkeling is dat loopbaanattitudes en -vaardigheden, waaronder identiteit en zelfsturing, kunnen worden ontwikkeld door middel van onderwijsprogramma's met een cognitieve focus. Het eerste doel van dit artikel is dit uitgangspunt ter discussie te stellen. Een tweede doel is het bieden van een nieuw, innovatief perspectief op loopbaanontwikkeling.

Gluren bij onze noorderburen: Een nieuwe toolkit voor onderwijsloopbaanbegeleiding uit Nederland

Luken, T. & De Folter, A. (2017)

Dit artikel biedt een uitgebreide beschrijving van de ontwikkeling en inhoud van de toolkit ‘ACT in LOB’. Eerst wordt uitgelegd waarom innovatie van LOB noodzakelijk wordt geacht. Vervolgens worden achtergrond en inhoud van ACT (Acceptatie en Commitment Therapie) uiteengezet en wordt verduidelijkt waarom ACT gekozen is als basis voor de ontwikkeling van een innovatieve toolkit voor LOB.

Samenwerking in ontwikkeling

Meijers, F. (2004)

Het wordt steeds duidelijker dat in een diensteneconomie vakbekwaamheid slechts verworven kan worden in leerarrangementen die door het beroepsonderwijs en het bedrijfsleven gezamenlijk zijn opgezet en waarvoor zij een gedeelde verantwoordelijkheid dragen. Dat betekent dat er – idealiter – in onderwijs dat gericht is op de ontwikkeling van hand, hoofd én hart een continue dialoog moet zijn tussen de leerling, de school en het bedrijfsleven over de vraag welke kennis op welke wijze moet worden overgedragen en getoetst. Deze ideale situatie met steeds meer vormen van praktijkgericht onderwijs om het onderwijs realistischer te maken, bestaat evenwel nog niet. Op dit moment hanteren beide partijen het principe van de verdeelde verantwoordelijkheid (‘soevereiniteit in eigen kring’). Hoe tot nieuwe vormen van samenwerking te komen?

Loopbaanleren als (dialogisch) probleem: een introductie. Wiens verhaal telt?

Meijers, F. (2012)

De dialoog is essentieel voor het stimuleren van zelfsturing bij en door leerlingen/studenten. Toch ontbreekt deze in het Nederlandse onderwijs vrijwel geheel. Het realiseren van een loopbaandialoog is blijkbaar moeilijk. Dit heeft vooral te maken met de professionele identiteit van docenten.

Career learning and career learning environment in Dutch higher education

Meijers, F., & Kuijpers, M. (2014)

De focus ligt in dit artikel op de effecten van loopbaanontwikkeling en begeleiding bij studenten (17-23 jaar) die zijn ingeschreven voor hoger onderwijs in Nederland. Eerst komt aan de orde of de ontwikkeling van loopbaancompetenties bijdraagt aan de loopbaanidentiteit, leermotivatie, zekerheid van loopbaankeuze en uitval en ook of de leeromgeving deze variabelen beïnvloedt.

Kwaliteit van reflectie.

Mittendorff, K., Donk, S.van der & Gellevij, M.

Veel scholen in Nederland, waaronder ook Saxion Hogescholen, zijn actief bezig met het uitvoeren van studieloopbaanbegeleiding als onderdeel van competentiegericht onderwijs. Deze ontwikkeling is (onder andere) gebaseerd op de problematiek van het voortijdig schoolverlaten, veelvuldig switchen van opleiding en het gebrek aan motivatie van studenten. Het idee is dat studenten door studieloopbaanbegeleiding leren reflecteren op hun persoonlijke ambities en motieven, daardoor bewustere keuzes kunnen maken voor hun toekomst, en zelf acties ondernemen met betrekking tot het vormgeven van de eigen ontwikkeling op het gebied van school en loopbaan.

Bouwstenen voor SLB: van visie naar praktijk

Mittendorff, K. (2014)

De roep om betere studieloopbaanbegeleiding (SLB) komt vanuit verschillende kanten. Onderzoek laat zien dat SLB nog niet altijd de kwaliteit heeft die men nastreeft en dat er bij zowel SLB’ers als managers vragen leven over hoe SLB naar een hoger plan gebracht kan worden. Om SLB effectief vorm te geven, zal het beleid (visie, draagvlak, middelen en randvoorwaarden) van een opleiding zodanig vertaald moeten worden in de onderwijsorganisatie dat de betrokken actoren in de organisatie het ook kunnen aansturen en uitvoeren en daartoe de benodigde competenties hebben of kunnen ontwikkelen.

Leren reflecteren

Mittendorff, K. (2014)

In het hoger onderwijs zien we reflectie steeds vaker als leerdoel voor studenten (Kinkhorst, 2010). In de eindcompetenties van HBO opleidingen komt de term ‘reflective practitioner’ voor en opleidingen benadrukken dat studenten niet alleen moeten worden voorbereid op de beroepspraktijk door het aanleren van kennis en vaardigheden om dat beroep uit te voeren, maar ook moeten leren een ‘leven-lang-te-leren’. Door te reflecteren op het eigen leren tijdens de opleiding zouden studenten tevens meer gemotiveerd moeten worden voor hun eigen leerproces of persoonlijke ontwikkeling en zelfsturend gedrag gaan vertonen. Door te reflecteren op de persoonlijkheid en eigen kwaliteiten zou meer begrip worden gecreëerd over de eigen motieven en ambities, zouden betere studiekeuzes worden gemaakt en zou studie-uitval verminderen.

Bouwstenen voor SLB 2.0: een toekomstgericht ontwerp

Woudt-Mittendorff, K. (2010)

Door nieuwe onderwijsvormen neemt ook de vraag naar een nieuw ontwerp voor studieloopbaanbegeleiding (SLB) toe. Dit artikel beschrijft de eerste inzichten voor ‘SLB 2.0’, waarin ontwerpcriteria worden geformuleerd voor een toekomstbestendige en meer geïntegreerde vorm van SLB. Dit artikel gaat in op nieuwe inzichten gericht op studiesucces, binding, reflectie en persoonlijke, professionele ontwikkeling.

Loopbaangesprekken met passie voor techniek

Mittendorff, K., Brouwer-Truijen, K., Huizinga, T., Staman, L., & Bisschop, C. (2017)

Om leerlingen betere studiekeuzes te laten maken is het cruciaal dat er in het onderwijs goede loopbaangesprekken met leerlingen gevoerd worden waarin reflectie een plek krijgt en leerlingen worden aangesproken op hun talenten. Maar wat maakt een loopbaangesprek nu echt effectief? In samenwerking met mentoren en decanen van verschillende vo-scholen is binnen dit onderzoek een methodiek ontwikkeld voor het verbeteren van loopbaangesprekken binnen de school.

Differences and similarities in the use of the portfolio and personal development plan for career gu

Kariene Woudt-Mittendorff, Jochems, W., Meijers, F. & Brok, P. den (2008)

In Nederland groeit het aantal beroepsonderwijsinstellingen en -opleidingsinstituten dat competentiegerichte leerbenaderingen implementeert, hieronder valt ook een nieuwe benadering van loopbaanbegeleiding. Deze benaderingen hebben vaak betrekking op instrumenten zoals portfolio’s of persoonlijke ontwikkelingsplannen, en zijn bedoeld om studenten te ondersteunen bij hun zoektocht naar een richtingsgevoel, beroepskeuze en het ontwikkelen van hun identiteit. In deze studie werden percepties van leraren, loopbaanbegeleiders en studenten over portfolio’s en persoonlijke ontwikkelingsplannen voor loopbaanontwikkeling onderzocht op twee MBO instellingen en één vmbo school.

Talentontwikkeling, loopbaanbegeleiding en reflectie binnen de technische opleidingen

Mittendorff, K., Pullen, A., & Kornet, A. (2018)

Op de arbeidsmarkt is steeds meer behoefte aan bredere professionele vaardigheden (‘soft-skills’) naast gedegen kennis van het technische vakgebied. Het ontwikkelen van hogere-orde vaardigheden zoals reflectie zijn daarvoor belangrijk, maar de implementatie van deze vaardigheden wordt in het onderwijs nog als moeilijk ervaren (Kirschner, 2017). Daarnaast zien we dat talent- en loopbaanontwikkeling van studenten steeds belangrijker wordt, in het kader van een leven lang leren maar ook om afgestudeerden te behouden voor de technische sector. Een relatief groot aantal studenten met een technisch diploma verlaten na diplomering alsnog de technische sector. Om dit probleem op te lossen lijkt het zinvol om studenten beter te begeleiden bij hun professionele identiteitsontwikkeling.

Evaluatieonderzoek studieloopbaanbegeleiding

Mittendorff, K., Staman, L., Kienhuis, M., Nije Bijvank, M. & Winters, N. (2016)

Mede door het belang van het thema ‘studiesucces’ lijkt studieloopbaanbegeleiding (SLB) de laatste jaren steviger op de agenda van hogescholen te staan. De ontwikkelingen op verschillende beleidsterreinen zoals de studiekeuzecheck en het verbeteren van bachelorrendement, vragen ook om investeringen in en herziening van SLB beleid. De roep om betere SLB blijkt vanuit verschillende kanten te ontstaan. Ook studenten waren ontevreden over hun begeleiding, met name de ouderejaars. Sommige studenten zagen hun SLB’ers niet of nauwelijks, er werd te weinig initiatief genomen vanuit de opleiding en was er te weinig aandacht voor loopbaanbegeleiding. Hierin waren ook verschillen tussen maar ook binnen opleidingen te zien.

Een goed gesprek over de toekomst. Ouderbetrokkenheid bij loopbaankeuzes op het vmbo en het mbo

Petit, R., Brouwer, P. & Meijer, J. (2018)

Scholen voor vmbo en mbo ontwikkelden samen met onderzoekers een programma om ouders te betrekken bij de studie-en beroepskeuze van hun kind. Via huiswerkopdrachten die leerlingen met ouders thuis maken wordt het gesprek over loopbaankeuzes gestimuleerd. Het onderzoek laat bescheiden positieve effecten zien.

Op weg naar een toekomst. Werkexploratie in het vmbo

Petit, R., Meijer, J., Karssen, M. & Kuijpers, M. (2019)

Veel jongeren hebben moeite om zich een beeld te vormen van beroepen die zij kunnen kiezen. Wat hierbij helpt is zelf zien en ervaren hoe het ertoe gaat in de praktijk; ook wel ‘werkexploratie’ genoemd. Voorbeelden zijn een werkbezoek of praktijkopdracht in een bedrijf. Werkexploratie is een van de vijf ‘loopbaancompetenties’ waaraan vmbo-scholen aandacht besteden in het onderwijs en die sinds kort ook geëxamineerd worden. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ondersteunde tien scholen in een aantal grote steden bij het maken van een goed werkexploratieprogramma. De opbrengsten hiervan zijn onderzocht door herhaald vragenlijsten af te nemen bij leerlingen en door groepsinterviews af te nemen bij leerlingen en hun mentoren.

Ondergedompeld in de echte praktijk

Wijnands, F. 2018

In dit artikel beschrijft de projectleider van STERA (Smart Technical Education Regio Achterhoek) het effect wat het leren in de praktijk onder begeleiding van beroepsprofessionals heeft voor de leerling.

LOB-praktijkvoorbeelden
Een krachtige regionale visie op LOB

Samen een boost geven aan LOB!

In de Stedendriehoek Apeldoorn, Deventer en Zutphen is een krachtige visie op LOB ontwikkeld voor vmbo en mbo. Dat goede loopbaanontwikkeling- en begeleiding cruciaal is voor studiesucces in het mbo, staat als een paal boven water. Kies je verkeerd en zit je niet op de goede plek in het mbo, dan is de kans dat je als student je studiemotivatie verliest, groot. Niet voor niets is zo’n ‘verkeerde’ studiekeuze en veel switchen tussen opleidingen uiteindelijk vaak oorzaak van voortijdig schoolverlaten. Omdat het altijd beter kan én de LOB-samenwerking tussen voortgezet onderwijs en mbo belangrijk is, nam Aventus het initiatief tot het samenwerkingsproject ‘Versterken van LOB in de regio’. Binnen deze regio hebben scholen voor voortgezet onderwijs en Aventus de afgelopen twee jaar samengewerkt in een projectgroep om LOB te versterken en te komen tot een gezamenlijke visie op LOB.

Het Techniekportfolio

Alles in 1 document!

In de regio Zeeuw-Vlaanderen is sprake van krimp. Deze ontwikkeling gaat gepaard met een dalende instroom van jongeren in het techniekonderwijs en vormt een regelrechte bedreiging voor het voortbestaan van het Zeeuws-Vlaamse techniekonderwijs en daarmee aan het voldoen aan de vraag naar technisch personeel vanuit het (regionale) bedrijfsleven.

De partners uit het onderwijs en het bedrijfsleven hebben daarom de handen ineen geslagen en het intitiatief genomen tot de ontwikkeling van het Centrum voor Top Techniek, het CTT. Zo kan een breed aanbod van duurzaam en innovatief techniekonderwijs in de regio Zeeuws-Vlaanderen behouden worden.

Mag ik hier stage lopen?

De Entree Schakel klas maakt kennis met de praktijk

Voor studenten van de Entree Schakel Klas van mboRijnland in Zoetermeer staat meelopen in de beroepspraktijk voorop. mboRijnland en welzijnsorganisatie Piëzo hebben de handen ineengeslagen om op praktische wijze vorm te geven aan loopbaanoriëntatie en begeleiding voor ESK-leerlingen. In dit unieke samenwerkingsverband krijgen leerlingen van de Entree Schakel Klas gedurende 20 weken, één dag per week, praktijkstages, gastlessen en bedrijfsbezoeken aangeboden. De organisatie hiervan wordt gedaan door Piëzo en sluit zoveel mogelijk aan bij relevante beroepsopleidingen zoals Horeca, Techniek en Zorg en Welzijn. De lessen en praktijkstages worden gehouden op de locaties van Piëzo en mboRijnland. Gekoppeld aan de praktijkstages worden er verrijkende gastlessen door beroepsbeoefenaars gegeven, die enthousiast vertellen over hun beroep. Naast gastlessen worden er ook werkbezoeken georganiseerd bij verschillende bedrijven. Zo worden studenten uitgedaagd in een werkplaats voor fietsen, leren ze van een professionele kok gezonde en lekkere maaltijden te bereiden voor ouderen en helpen zij mee met de housekeeping in een hotel.

De StudiekeuzeApp

Per studiedomein inzicht in de vooruitzichten op de arbeidsmarkt

Yubu, DeDecaan.net en Keuzegids hebben de handen ineengeslagen om leerlingen te helpen met hun profiel- en studiekeuze. Daaruit is De StudiekeuzeApp voortgekomen, waarmee scholieren toegang hebben tot onafhankelijke informatie over mbo-, hbo- en wo-opleidingen.

In september wordt MijnLOB aan de app toegevoegd. Met de opdrachten uit deze LOB-methode werken leerlingen toe naar een studiekeuze, zonder daarbij de wereld om zich heen uit het oog te verliezen. Zo kunnen leerlingen op basis van de informatie uit de Keuzegidsen het perspectief op de arbeidsmarkt meenemen in hun overwegingen. 

Ondernemend Onderwijs

Samenwerken met de ‘wereld buiten school’!

De samenleving vraagt in toenemende mate om deze mindset en vaardigheden. Het streven is dat onderwijs en bedrijfsleven daarin meer gaan samenwerken. Het O2LAB-programma van RVO stimuleert de samenwerking tussen onderwijs en ‘de wereld buiten school’. In dit praktijkvoorbeeld geven we een aantal voorbeelden uit dit programma, zoals portretten van docenten, best practices en het ondernemende minds-model van Youngworks.

EWA Haaglanden

Zonder startkwalificatie worden opgeleid op de werkvloer

De entreeopleiding in het mbo is bedoeld voor jongeren zonder een diploma van een vooropleiding. Als zij zich aanmelden voor deze eenjarige opleiding is er vaak al het een en ander in hun leven gebeurd. Voor sommige van die jongeren is de schoolse omgeving minder motiverend. Ze gaan liever aan het werk, maar missen daarbij nog de nodige bagage. Om aan de behoeften van juist deze jongeren tegemoet te komen is ROC Mondriaan de publiek-private samenwerking EWA Haaglanden gestart.

EWA Haaglanden is een samenwerkingsverband tussen werkgevers, gemeenten en ROC Mondriaan. Jongeren van het ROC volgen zowel lessen als de stage op de werkvloer bij een bedrijf. In de ochtend vindt het lesprogramma plaats. De docent gaat ervoor naar het bedrijf toe. In de middag is de overgang van het lesprogramma naar de stage op de werkvloer. Dat gebeurt op wisselende plekken, zodat studenten kunnen ‘ruiken’ aan de verschillende werkzaamheden die er binnen het bedrijf uit te voeren zijn. De contextrijke omgeving op de werkvloer werkt daarbij motiverend voor de studenten. Ze hebben veel contact met hun begeleiders op de werkvloer, ze zien de vakinhoud in de praktijk en ze hebben steun aan elkaar in het groepje.

Het groene lyceum

In zes jaar tijd een vmbo- én een mbo(4)-diploma en dan doorstromen naar het hbo

Helicon Opleidingen verzorgt eigentijds groen vmbo- en mbo-onderwijs, waarbij het vmbo en mbo naadloos in elkaar overlopen. Helicon is in 2020 gestart met het Groene Lyceum: een opleidingsroute voor leerlingen die graag willen doorstromen naar het hbo en die de capaciteiten hebben om havo te volgen, maar daar niet de omgeving vinden die inspeelt op hun belangstelling.

Voor leerlingen die havo in hun advies hebben én geïnteresseerd zijn in groene thema’s is dit een prachtige opleiding. De doorlopende leerlijn is ideaal voor de onderzoekende en ondernemende leerling die het liefst praktisch leert en naar het hbo wil doorstromen. Deze groene doeners komen bij de nieuwe opleiding van Helicon helemaal tot hun recht. Projectwerk, theorielessen en praktische vaardigheden hebben een plek in de opleiding, waarbij de inhoud van vmbo en mbo naadloos met elkaar verweven is. De algemeen vormende vakken krijgen leerlingen op havo niveau. Daarnaast krijgen ze beroepsgerichte vakken (praktijklessen), projectmatig werken en stages/BPV, eerst op vmbo- en daarna op mbo-niveau. Er is bovendien veel aandacht voor het uitstippelen van hun eigen studieloopbaan. Leerlingen worden begeleid bij het maken van keuzes voor hun toekomst.

Dromen en doen

Beter weten wat je wil door te werken aan een challenge!

Door een combinatie van ondernemerschap, ambitie en praktijk worden havo 4-leerlingen van het Da Vinci College in Leiden gestimuleerd tot het maken van de juiste studiekeuze. Tijdens Dromen en Doen werken zij gedurende één week aan een challenge ontwikkeld door Technolab Leiden. Dit doen zij in samenwerking met grote en kleine ondernemingen, hbo-instellingen en de gemeente Leiden. Leerlingen ontwikkelen op deze manier bepaalde kwaliteiten, zoals samenwerken en communiceren. Ook krijgen ze een beter beeld van zichzelf en hun kwaliteiten.

Dromen & Doen Da Vinci from Technolab Leiden on Vimeo.

De eerste 100 dagen op het hbo

Eerste 100-dagen programma Saxion hogeschool

De stap van het voortgezet onderwijs of het mbo naar het hbo is groot. Een goede start is daarom belangrijk. Om studenten op weg te helpen met hun studie bij Saxion, is het ‘eerste 100-dagen programma’ opgezet. Door deelname bereiden studenten zich optimaal voor op hun hbo-opleiding en krijgen zij voor de zomer én in de eerste maanden op het hbo de ondersteuning die zij nodig hebben!

3000 stage adressen op het Floracollege

Veel ruimte om je te oriënteren, zelfs tijdens corona

Op het Floracollege is de beroepsstage een belangrijk onderdeel van het curriculum! De school vindt het belangrijk dat leerlingen zich zo goed mogelijk kunnen voorbereiden op hun vervolgstudie en wil leerlingen in de praktijk laten ervaren wat het betekent om te functioneren binnen een bedrijf. De leerlingen leren hier veel van en krijgen hier van de school dan ook alle ruimte voor.

Hans Heemskerk: “Stages zijn zo enorm waardevol voor de leerlingen. Ik zou tegen iedere school willen zeggen: ga het doen! Maak een start en bouw dit vanzelf uit. Het maakt ook de baan van een docent leuker en afwisselender als die naast docent ook stagebegeleider is.”

Stavero: fictief bedrijf voor leerlingen zonder stage

Fictief maar levensecht!

Door de coronacrisis viel een groot deel van het leven vrijwel meteen stil. Zo ook voor studenten die stage liepen of moesten lopen. Stages werden stopgezet of afgelast. Daardoor kwamen studenten in de knel met hun studie. De School voor Economie van het ROC Mondriaan heeft er iets op bedacht: de school creëerde het fictieve bedrijf STAVERO, waar leerlingen opdrachten doen die lijken op taken tijdens een stage. Ze hebben zelfs een heus kantoor, aan de Waldorpstraat in Den Haag. Het is net echt. Dat vindt student Anu Manglie ook. Ze heeft het gevoel dat ze 's ochtends naar haar werk gaat aan de Waldorpstraat. 'Het is heel erg fijn. Hier zitten voelt alsof ik echt op een stagebedrijf zit. Iedereen zit aan een apart bureau en we hebben onze eigen taken.'

Fotografie: Peter Franken

Het Loopbaanplein van het Graafschap College

Hét centrum voor begeleiding bij studie en loopbaan

Op het Loopbaanplein van het ROC Graafschap College in Doetinchem zijn alle vormen van studentbegeleiding en hulp bij (studie)loopbaanvragen bij elkaar gebracht. Interne en externe partners werken op het Loopbaanplein samen om ervoor te zorgen dat iedere student op de juiste plek terechtkomt en met succes een opleiding kan afronden. Of het nu gaat om studiekeuze, begeleiding bij het vinden van een stageplek of leerbaan, het voorkómen van schooluitval, om hulp of advies bij financiële vraagstukken, of begeleiding voor studenten met psychische problematiek, op het Loopbaanplein staan professionele medewerkers klaar voor de student.

Knipkaart LOB-activiteiten

Keuze in je LOB-activiteiten

Iedere leerling ontwikkelt zich anders, zo ook op het gebied van LOB. Sommige leerlingen zijn al vroeg toe aan verdiepende opdrachten of activiteiten, terwijl andere leerlingen veel meer behoefte hebben aan oriënterende opdrachten en activiteiten. Om aan die verschillen tegemoet te komen heeft het dr. Aletta Jacobs College, naast een algemeen programma met doorlopende leerlijn, mogelijkheden zelf het eigen proces vorm te geven. Dit doen leerlingen op een tijd en moment die past bij de fase waarin hij/zij zit. Leerlingen hebben zo meer de regie over hun eigen proces en zijn daardoor meer gemotiveerd en initiatiefrijker.

Gaan voor een baan!

Aan de bak garantie

In Rotterdam Zuid is sprake van een mismatch tussen onderwijs en de vraag van de arbeidsmarkt. Nog te veel leerlingen kiezen na het vmbo voor financiële, administratieve en juridische opleidingen, terwijl de banen in deze sectoren afnemen. Bovendien weten leerlingen vaak niet goed wat ze leuk vinden en waar ze goed in zijn. Het programma voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding in Rotterdam Zuid is daarom gericht op een hogere uitstroom van mbo-studenten naar werk in kansrijke beroepen in de haven, techniek en zorg. Het LOB-programma bestaat uit verschillende onderdelen waarbij de ontwikkeling van de loopbaancompetenties centraal staat. In een doorlopende leerlijn LOB van po tot mbo worden scholen gefaciliteerd uit verschillende lob-activiteiten te kiezen. Voorbeelden van deze activiteiten zijn bliksemstages, activiteiten in de overstap po-vo en vo-mbo, loopbaangesprekken, kennismaken met bedrijfssectoren en proefstuderen.

 

 

TL-profielwerkstuk samen met mbo

Kennis maken met de dagelijkse praktijk op het mbo

Op het mbo, onder leiding van mbo-docenten en studenten, werken Twentse vierdejaars TL-leerlingen twee tot drie dagdelen aan hun profielwerkstuk. Leerlingen maken zo kennis met de dagelijkse praktijk op het mbo en kunnen ervaren of de gekozen opleiding bij hem/haar past. Het profielwerkstuk, dat onderdeel is van hun examen, krijgt op deze manier een beroeps- en opleidingsoriënterend karakter.

Grensland College

Grenzen verleggen en groeien!

Het Grensland College is een innoverend initiatief in Nederland!

Samen met het regionale bedrijfsleven wordt vorm aan gegeven aan een nieuw onderwijsconcept, met als doel snel te kunnen schakelen tussen onderwijs en de behoefte op de arbeidsmarkt. Op initiatief van het Graafschap College worden samen met de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) en Saxion tweejarige praktijkgerichte hbo-opleidingen, de zogeheten Associate degree (Ad) –opleidingen, ontwikkeld. De opleidingen worden in deeltijd aangeboden en zijn bedoeld voor Nederlandse en Duitse afgestudeerde mbo-studenten en werkenden. Zo worden werknemers in staat gesteld zich binnen twee jaar op een praktijkgerichte manier op, bij of om te scholen op hbo-niveau, waardoor zij hun kansen op de arbeidsmarkt vergroten. Mbo-studenten kunnen profiteren van de doorlopende leerlijn van mbo naar hbo doordat ze na het behalen van de Associate degree opleiding ook verkort een hbo-bachelor opleiding kunnen volgen. De Associate degree vormt in die zin een tussenstation of een springplank van MBO4 naar de Bachelors, maar is tevens een sterke startkwalificatie voor de regionale arbeidsmarkt.

Loopbaanleren op de basisschool

Vroeg beginnen met het ontdekken van je talenten en wat bij je past!

In Rotterdam wordt loopbaanleren verweven in de onderwijsprogramma’s van de basisschool tot en met het middelbaar- en hoger onderwijs. Er is op deze manier sprake van een doorlopende leerlijn, waarbij leerlingen al vroeg kennis maken met de vijf loopbaancompetenties. De gemeente ondersteunt scholen en leerkrachten bij de professionalisering van hun activiteiten rondom loopbaanleren. Onderdeel van deze aanpak is de lessenserie over loopbaanleren op de basisschool. De lessenserie geeft concrete handvatten om met loopbaanleren aan de slag te gaan.

LOB-nieuws
Online module Versterken loopbaanontwikkeling live!

Wil je aan de slag met loopbaanbegeleiding in jouw organisatie? De module Versterken loopbaanontwikkeling wijst je hierbij de weg en zet aan tot actie!


De module Versterken loopbaanontwikkeling bestaat uit 5 thema’s:
1. Coördineren en organiseren van het LOB-programma
2. Faciliteren van het LOB-beleid
3. LOB en arbeidsmarktinformatie
4. LOB bij doorstroom
5. LOB de eerste 100 dagen op het hbo

Loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) is op elke school anders. Welk thema voor jou interessant is, kan ook afhangen van je rol binnen het onderwijs. Kies daarom het thema dat jou aanspreekt. Heb je 1 of meer thema’s gevolgd? Dan kun je aan de slag binnen het LOB-programma van je eigen school. Je doorloopt de module individueel en wordt gestimuleerd om de thema’s samen met collega’s (binnen en buiten je school) verder uit te werken.

Faciliteren LOB-leeromgeving
Deze tool helpt leidinggevenden bij het ontwikkelen van een loopbaangerichte leeromgeving.
Praktijkvoorbeeld van de maand: LOB als pijler van het onderwijs
Montessori Lyceum Oostpoort in Amsterdam is dit jaar begonnen met een praktische havo-afdeling. LOB is een van de pijlers van het onderwijs. Teamleider Anita Alsemgeest en decaan Claudia van der Heijden leggen uit waarom LOB zo belangrijk is en hoe dat op de praktische havo wordt vormgegeven.
Inspectierapport doorstroommonitor hoger onderwijs

Krijg inzicht in de ontwikkelingen in de selectie en toegankelijkheid van het hoger onderwijs.

Stepchange: een aanpak voor studentenwelzijn

Hoe zet je de mentale gezondheid van medewerkers en studenten centraal? Het nieuwe Stepchange-kader ondersteunt daarbij.

JOB-monitor 2020
De JOB-monitor 2020 is gepubliceerd. In de JOB-monitor 2020 hebben meer dan 260.000 mbo-studenten hun stem laten horen.