LOB-documenten

Slijper, J., Sjoer, E., Biemans, P., van Harn, R. (2020)

Hoe kun je jongeren op een eigentijdse manier begeleiden bij studiekeuzes in een snel veranderende arbeidsmarkt?

____________________________

Het LOB‑Kompas voor de 21e eeuw is ontwikkeld om leerlingen, docenten en ouders op een vernieuwende manier kennis te laten maken met de toekomst van werk en loopbanen. Door ervaringsgerichte en exploratieve activiteiten leren leerlingen zichzelf beter kennen en maken zij meer onderbouwde profiel‑ en studiekeuzes op basis van realistische beroepsbeelden.

____________________________

Samenvatting van het onderzoek 

Dat LOB anders moet lijkt evident, maar hoe kunnen we op een stimulerende manier jongeren helpen te navigeren in de richting die henzelf vooruitbrengt en tegelijkertijd rekening houdt met de veranderingen op de arbeidsmarkt? Deze lastige vraag was de aanleiding om dit LOB-Kompas voor de 21e eeuw te schrijven. Dit LOB-Kompas is een eerste aanzet om leerlingen, docenten én ouders op een andere manier te laten kennismaken met veranderingen in de beroepspraktijk. Het doel van deze LOB 2.0. methode is te worden ingezet als aanvullende module op de ‘traditionele’ LOB-methodes, zodat keuzebegeleiding toekomstbestendig wordt ingestoken en deze de leerling optimaal voorbereidt op een loopbaan die bij hem/haar past. 

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk? 

Het uitgangspunt van dit toekomstbestendige LOB-kompas is ervaringsgerichte activiteiten die kunnen helpen een leerling inzicht te geven in wat hem of haar drijft. Je kunt pas iets kiezen van een menukaart als je weet hoe de gerechten smaken, en gerechten die niet op de menukaart van een jongere voorkomen, zullen ook niet gekozen worden. De exploratieopdrachten hebben een duidelijke focus op de beroepsbeelden: Welke nieuwe beroepen zijn er, wat is het beeld dat leerlingen hebben van traditionele beroepen en wat moet je ervoor kennen en kunnen? De opdrachten moedigen aan te exploreren in de breedte, d.w.z. kennismaken met sectoren of beroepen waarvan leerlingen nog geen beeld hebben en tot exploreren in de diepte naar beroepen of sectoren waarvan het beeld nog onvolledig of mogelijk niet realistisch is. Juist door hiermee aan de slag te gaan kan dit jongeren helpen inzicht te krijgen in: wie ben ik, wat wil ik en wat kan ik? Dit LOB-Kompas voor de 21e eeuw beoogt zo jongeren verder op weg te helpen met het maken van een meer gefundeerde profiel- of studiekeuze, gebaseerd op ervaringen en realistische beroepsbeelden. Daarnaast wordt ingegaan op de rol van ouders en hoe deze meer te betrekken bij LOB.

Doelgroep en opzet

Dit 'LOB-kompas voor de 21 eeuw' is met name bestemd voor leerlingen in de (voor)laatste klassen van de havo en het VWO. Het LOB-onderwijsproduct bestaat uit vier stappen. Deels kunnen deze in de klas worden uitgevoerd tijdens de (mentor)lessen, deels buiten de (mentor)lessen om. De LOB-activiteiten eindigen met een presentatie, waarbij ook ouders aanwezig zijn. 

Hoe je een doorlopende LOB-leerlijn vo-mbo creëert door het gebruik van Mijn Talent Document

Het Mijn Talent Document is een samenvattend loopbaandossier dat sinds schooljaar 2018/2019 gebruikt wordt in Utrecht en omstreken. Het dossier wordt gemaakt in het vo en via het Digitaal Doorstroomdossier (DDD) meegestuurd naar het mbo tijdens het intakeproces. Het dossier markeert het einde van de vo-schoolloopbaan en tegelijkertijd de start van de loopbaan in het mbo. Er ontstaat op deze manier een doorlopende lob-leerlijn tussen vo en mbo.

Alle vo en mbo-scholen in Utrecht en omstreken maken, naast (eventuele) andere methodes, gebruik van het samenvattend loopbaandossier. Waar de vo-scholen hebben aangegeven dat elke leerling een dossier oplevert voordat het overstapt, hebben de mbo-scholen aangegeven dit dossier te gebruiken als start van de loopbaanactiviteiten in het mbo (bijvoorbeeld tijdens een intake, een eerste lobkennismaking, of presentatie). De overstap van vo naar mbo via het Digitaal Doorstroomdossier voorziet dat het document kan worden geüpload.

_________________________________________

Tips

Om het Mijn Talent Document succesvol in te kunnen zetten is het van belang dat alle gemaakte afspraken echt worden nageleefd. Dat betekent dat de loopbaanbegeleiders in zowel vo als mbo moeten werken aan het document. Leerlingen moeten een gesprekscyclus hebben gehad voordat het dossier daadwerkelijk tot stand komt. Handig is het dossier (eventueel in aangepaste vorm) al te introduceren in het eerste leerjaar, zodat meerdere mensen dossierinput kunnen leveren op het eindproduct.

_________________________________________