In het vmbo wordt aan LOB gewerkt om leerlingen keuzevaardiger te maken. Ze reflecteren met hun LOB-begeleider op hun ervaringen en ontwikkelen hiermee hun loopbaancompetenties. Jaarlijks stappen zo'n 90.000 leerlingen over naar het vervolgonderwijs en LOB helpt hen om de keuze voor vervolgonderwijs bewust(er) te maken.
Benieuwd hoe andere scholen uitvoering geven aan LOB? Laat je inspireren door deze praktijkvoorbeelden!
Maak gebruik van deze tools om LOB op jouw school te versterken.
Het Kwaliteitskader biedt richtinggevende kwaliteitscriteria ter ondersteuning van onderwijsinstellingen bij het vormgeven, versterken en borgen van LOB.
Doorstroomrechten binnen het vmbo
Het VMBO kent 4 leerwegen. Behalve in het vmbo TL zijn er in de bovenbouw van het vmbo 10 profielen waaruit een leerling kan kiezen.
Naast een vast programma per profiel (profielvak) kunnen leerlingen een deel van hun programma zelf samenstellen (keuzevakken). Wanneer een leerling voor een profiel kiest horen daar een aantal verplichte vakken bij.
Meer informatie over het vmbo vind je hier
Van onderbouw vmbo naar bovenbouw vmbo
Vanaf het derde leerjaar volgen leerlingen een vakkenpakket afgestemd op de leerweg en het gekozen profiel. Leerlingen kunnen tussentijds opstromen naar een hoger niveau of afstromen naar een lager niveau. Hiervoor gelden de regels die de school hier zelf voor heeft opgesteld.
Wettelijke vereisten voor LOB op het vmbo
De wettelijke vereisten zijn vastgelegd in de Wet Voortgezet Onderwijs (WVO), waarbij voor het vmbo de regels specifiek zijn uitgewerkt in de regeling examen
programma’s voortgezet onderwijs (bijlage 3). LOB vormt een verplicht onderdeel is van het Programma van Toetsing en Afsluiting (PTA): de kandidaat is in staat zijn eigen loopbaanontwikkeling vorm te geven. Hij doet dat met een oriëntatie op een toekomstige opleiding en (loop)baan door middel van reflectie op het eigen handelen en reflectie op ervaringen.
1. De kandidaat heeft de vaardigheid de eigen loopbaan vorm te geven door op systematische wijze om te gaan met ‘loobaancompetenties’:
- Kwaliteitenreflectie (wat kan ik het best en hoe weet ik dat?)
- Motievenreflectie (waar ga en sta ik voor en waarom dan?)
- Werkexploratie (waar ben ik het meest op mijn plek en waarom daar?)
- Loopbaansturing (hoe bereik ik mijn doel en waarom zo?)
- netwerken (wie kan mij helpen mijn doel te bereiken en waarom die mensen?)
2. De kandidaat maakt zijn eigen loopbaanontwikkeling inzichtelijk voor zichzelf en voor anderen door middel van een ‘loopbaandossier’. In een loopbaandossier is opgenomen welke activiteiten zijn uitgevoerd die hebben bijgedragen tot het ontwikkelen van de ‘loopbaancompetenties’. In het loopbaandossier wordt beschreven bij een aantal uitgevoerde activiteiten:
- de beoogde doelen
- de resultaten
- de evaluatie en een conclusie
- welke vervolgactiviteiten gepland zijn op basis van de opgedane ervaringen en de daarbij horende conclusies
Doorstromen van vmbo naar het MBO
Jongeren hebben in Nederland een kwalificatieplicht. De wettelijke toelatingseisen voor het MBO zijn vastgesteld door de Rijksoverheid. Er zijn opleidingen waar aanvullende toelatingseisen voor gelden en nadere vooropleidingseisen (verplichte vakken) voor niet-verwante doorstroom. In de doorstroomatlas vmbo van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap wordt duidelijk aangegeven hoe de doorstroom vanuit het vmbo plaatsvindt. Ook de doorstroom van vmbo-T (mavo) naar havo staat hierin beschreven. Binnen het mbo kun je bij verschillende opleidingen kiezen voor de leerweg bol of bbl.
Tussenjaar na het VMBO
Na het vmbo gaan veel leerlingen naar het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) om een beroep te leren. Om de overstap naar het mbo makkelijker te maken experimenteren scholen in het vmbo tot 2022 met doorlopende leerlijnen. Hierbij vormen de programma’s van de bovenbouw van het vmbo en het mbo zo veel mogelijk een geheel. Zo kunnen studenten hun opleiding efficiënter doorlopen. Sommige studenten kunnen daardoor ook 1 jaar eerder een diploma halen: de startkwalificatie. Een startkwalificatie is een diploma mbo niveau 2 of hoger. Omdat een vmbo-leerling met een diploma nog geen startkwalificatie heeft, is een tussenjaar uitgesloten. Inmiddels zijn er wel mbo-scholen die (her)oriëntatie aanbieden.



