LOB/SLB in het HBO

Op het hbo zijn studiebegeleidings- en loopbaanbegeleidingsactiviteiten veelal geïntegreerd in studieloopbaanbegeleiding (SLB). Goede begeleiding van de studie- en loopbaanoriëntatie (LOB/SLB) ondersteunt jongeren bij het maken van keuzes voor, tijdens en na de opleiding. Op deze pagina vind je informatie over de vormgeving van LOB/SLB op het hbo.

Praktijkvoorbeelden

Tools

Kwaliteitskader LOB

Benieuwd hoe andere scholen uitvoering geven aan SLB? Laat je inspireren door deze praktijkvoorbeelden!

Maak gebruik van deze tools om SLB op jouw school te versterken.

Het Kwaliteitskader biedt richtinggevende kwaliteitscriteria ter ondersteuning van onderwijsinstellingen bij het vormgeven, versterken en borgen van LOB.

Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

“Netwerken is echt belangrijk omdat je op die manier een baan vindt. We doener echt te weinig mee terwijl het juist in deze fase belangrijk is. Docenten zouden hun contacten meer met ons kunnen delen, want zij hebben zelf al een waardevol netwerk opgebouwd dat wij kunnen gebruiken.”

Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

Over reflectie op een activiteit: “Een gastles is wel goed. Maar ik wil erna wel een vraag kunnen stellen of nog even bespreken hoe die persoon daar is gekomen. Dan weet ik gelijk ook meer wat ik er zelf aan heb.”

Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

Over reflectie-opdrachten: “Ik heb een portfolio moeten maken over mezelf. Dat was wel interessant. Maar er zat een minimumaantal woorden aan de opdracht verbonden. Dat vond ik zo stom! Waarom kan het niet gewoon kort en bondig.”

Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

Over perspectief op de toekomst: “Ik vond het superspannend om een keuze te maken, want wat als je het verkeerde kiest? Het is belangrijk dat ze laten zien wat er allemaal kan in de toekomst: welke opleidingen er zijn en welke richtingen. Achteraf had ik daar meer hulp bij gewild.”

Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

Over het belang van reflectie: “Ik heb een portfolio moeten maken bij het vak ‘Persoonlijk Leiderschap’. Zo ging ik echt nadenken over mezelf. In het begin vond ik het een onzinnige opdracht, omdat ik niet wist waar ik het voor deed. Maar uiteindelijk was ik er wel door geholpen. Het kan je helpen zoeken naar werk dat echt bij je past.”

HBO wet- en regelgeving

In de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) is het volgende opgenomen:

Zorgplicht: Hogescholen zijn op grond van de WHW verplicht om zorg te dragen voor de begeleiding van studenten en het bieden van voorzieningen, zoals vastgelegd in het Onderwijs- en Examenreglement (OER).
Studiekeuzecheck (Matching): Voorafgaand aan de inschrijving hebben studenten die zich op tijd aanmelden (vóór 1 mei) recht op een studiekeuzecheck. Hogescholen mogen deelname aan deze studiekeuzecheck verplicht stellen.
Begeleiding bij functiebeperking: Onderwijsinstellingen zijn wettelijk verplicht om "doeltreffende aanpassingen" te doen voor studenten met een functiebeperking, wat inhoudt dat SLB ook maatwerk moet leveren.

Studieloopbaanbegeleiding (SLB) in de praktijk

Hoewel de wet de noodzaak tot begeleiding voorschrijft, bepalen hogescholen zelf de invulling van SLB. In de praktijk houdt dit in:

Geïntegreerde begeleiding: SLB is vaak een combinatie van studiebegeleiding en loopbaanoriëntatie (LOB).
Verplichting tot zelfreflectie: SLB wordt ingezet om studenten te ondersteunen bij keuzes voor, tijdens en na de opleiding (zelfsturing en reflectie).
Vastlegging in OER: Specifieke regelingen omtrent studieadvies, studievoortgang en begeleiding staan in de Onderwijs- en Examenregeling (OER) van de hogeschool.

Vrijheid voor hogescholen

De wet schrijft dat er begeleiding moet zijn, maar niet precies hoe. De intensiteit en vorm van SLB variëren daarom sterk per hogeschool en per opleiding. De student is vaak zelf verantwoordelijk om gebruik te maken van de geboden faciliteiten.

Associate Degree

Een Associate degree-opleiding is een 2-jarige praktijkgerichte hbo-opleiding met een wettelijk erkend hbo-diploma. Qua niveau zit deze opleiding tussen het mbo en een hbo-bachelor in. De opleiding heeft een totale studielast van 120 studiepunten (één studiepunt is gelijk aan 28 uur studie).

Deze opleidingsvorm is in het leven geroepen om het gat te dichten tussen het mbo - en hbo-onderwijs. Een Associate degree is meer beroepsgericht dan een reguliere hbo-opleiding. Voor een Associate degree gelden dezelfde toelatingseisen als voor een reguliere hbo-opleiding. Een Ad-diploma sluit ook aan op de arbeidsmarkt. Studenten worden toegelaten wanneer zij in het bezit bent van een havo, vwo, of mbo-4 diploma.

Lees meer over de AD-opleiding

Toezicht op het hbo

Het toezicht op de onderwijskwaliteit in het hbo is opgebouwd uit een stelsel van interne kwaliteitszorg, landelijke accreditatie door de NVAO en onafhankelijk overheidstoezicht door de Inspectie van het Onderwijs.

De belangrijkste pijlers van dit toezicht zijn:

Interne kwaliteitszorg: Hogescholen zijn primair zelf verantwoordelijk voor hun onderwijskwaliteit. Dit gebeurt via opleidingscommissies (studenten en docenten), medezeggenschapsraden en visitatiepanels die periodiek de opleidingen kritisch doorlichten.
NVAO (Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie): De NVAO beoordeelt en bewaakt de kwaliteit van alle hbo-opleidingen. Zij verlenen accreditatie—het officiële keurmerk—als de opleidingen aan de landelijke en internationale standaarden voldoen.
Inspectie van het Onderwijs: De Inspectie houdt overkoepelend toezicht op het stelsel. Zij beoordelen of hogescholen de wetgeving naleven, hun financiën op orde hebben en of ze de interne kwaliteitszorg goed hebben ingericht. Bij grote risico's of problemen kan de inspectie ingrijpen.

Doorstromen naar het wo

Toelating

Om aan een opleiding te kunnen starten, moet je aan de toelatingseisen voldoen. Meer informatie hierover vind je op Studiekeuze123.nl.