LOB-documenten

Kariene Woudt-Mittendorff, Jochems, W., Meijers, F. & Brok, P. den (2008)

Instrumenten zoals portfolio’s en POP’s ondersteunen loopbaanontwikkeling alleen als ze worden ingezet binnen een betekenisvolle dialoog.

____________________________

Het onderzoek laat zien dat portfolio’s en persoonlijke ontwikkelingsplannen vaak gebruikt worden binnen loopbaanbegeleiding om studenten te helpen bij hun keuzes en identiteitsontwikkeling. Deze instrumenten zijn echter alleen effectief wanneer ze onderdeel zijn van reflectieve gesprekken tussen docent en student. Zonder deze dialoog ervaren studenten ze als niet zinvol en gebruiken ze ze oppervlakkig. De waarde van deze tools hangt dus sterk af van hoe ze worden ingezet binnen de begeleiding.

____________________________

Samenvatting van het onderzoek

In Nederland groeit het aantal beroepsonderwijsinstellingen en -opleidingsinstituten dat competentiegerichte leerbenaderingen implementeert, hieronder valt ook een nieuwe benadering van loopbaanbegeleiding. Deze benaderingen hebben vaak betrekking op instrumenten zoals portfolio’s of persoonlijke ontwikkelingsplannen, en zijn bedoeld om studenten te ondersteunen bij hun zoektocht naar een richtingsgevoel, beroepskeuze en het ontwikkelen van hun identiteit. In deze studie werden percepties van leraren, loopbaanbegeleiders en studenten over portfolio’s en persoonlijke ontwikkelingsplannen voor loopbaanontwikkeling onderzocht op twee MBO instellingen en één vmbo school. De resultaten suggereren dat deze instrumenten als nuttig worden beschouwd in een dialoogcontext. Indien gebruikt in een context zonder reflexieve dialogen tussen docenten en studenten, beschouwden studenten de instrumenten als niet nuttig en vertoonden ze coping-gedrag, zoals zich niet inzetten voor de daadwerkelijke doelen of de instrumenten alleen voltooien voor externe doeleinden / studiepunten.

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk? 

Dit onderzoek biedt inzichten in de wijze waarop een pop en portfolio op een zinvolle en effectieve wijze kunnen worden ingezet in de context van loopbaanbegeleiding.

Slijper, J., Sjoer, E., Biemans, P., van Harn, R. (2020)

Hoe kun je jongeren op een eigentijdse manier begeleiden bij studiekeuzes in een snel veranderende arbeidsmarkt?

____________________________

Het LOB‑Kompas voor de 21e eeuw is ontwikkeld om leerlingen, docenten en ouders op een vernieuwende manier kennis te laten maken met de toekomst van werk en loopbanen. Door ervaringsgerichte en exploratieve activiteiten leren leerlingen zichzelf beter kennen en maken zij meer onderbouwde profiel‑ en studiekeuzes op basis van realistische beroepsbeelden.

____________________________

Samenvatting van het onderzoek 

Dat LOB anders moet lijkt evident, maar hoe kunnen we op een stimulerende manier jongeren helpen te navigeren in de richting die henzelf vooruitbrengt en tegelijkertijd rekening houdt met de veranderingen op de arbeidsmarkt? Deze lastige vraag was de aanleiding om dit LOB-Kompas voor de 21e eeuw te schrijven. Dit LOB-Kompas is een eerste aanzet om leerlingen, docenten én ouders op een andere manier te laten kennismaken met veranderingen in de beroepspraktijk. Het doel van deze LOB 2.0. methode is te worden ingezet als aanvullende module op de ‘traditionele’ LOB-methodes, zodat keuzebegeleiding toekomstbestendig wordt ingestoken en deze de leerling optimaal voorbereidt op een loopbaan die bij hem/haar past. 

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk? 

Het uitgangspunt van dit toekomstbestendige LOB-kompas is ervaringsgerichte activiteiten die kunnen helpen een leerling inzicht te geven in wat hem of haar drijft. Je kunt pas iets kiezen van een menukaart als je weet hoe de gerechten smaken, en gerechten die niet op de menukaart van een jongere voorkomen, zullen ook niet gekozen worden. De exploratieopdrachten hebben een duidelijke focus op de beroepsbeelden: Welke nieuwe beroepen zijn er, wat is het beeld dat leerlingen hebben van traditionele beroepen en wat moet je ervoor kennen en kunnen? De opdrachten moedigen aan te exploreren in de breedte, d.w.z. kennismaken met sectoren of beroepen waarvan leerlingen nog geen beeld hebben en tot exploreren in de diepte naar beroepen of sectoren waarvan het beeld nog onvolledig of mogelijk niet realistisch is. Juist door hiermee aan de slag te gaan kan dit jongeren helpen inzicht te krijgen in: wie ben ik, wat wil ik en wat kan ik? Dit LOB-Kompas voor de 21e eeuw beoogt zo jongeren verder op weg te helpen met het maken van een meer gefundeerde profiel- of studiekeuze, gebaseerd op ervaringen en realistische beroepsbeelden. Daarnaast wordt ingegaan op de rol van ouders en hoe deze meer te betrekken bij LOB.

Doelgroep en opzet

Dit 'LOB-kompas voor de 21 eeuw' is met name bestemd voor leerlingen in de (voor)laatste klassen van de havo en het VWO. Het LOB-onderwijsproduct bestaat uit vier stappen. Deels kunnen deze in de klas worden uitgevoerd tijdens de (mentor)lessen, deels buiten de (mentor)lessen om. De LOB-activiteiten eindigen met een presentatie, waarbij ook ouders aanwezig zijn.