Praktijkvoorbeelden LOB

Een gezamenlijke startperiode helpt studenten om sneller hun plek te vinden, met vertrouwen aan het studiejaar te beginnen en eventuele achterstanden vroeg aan te pakken.

____________________________

Hoe zorg je ervoor dat studenten zich sneller thuis voelen in hun opleiding, elkaar leren kennen en met vertrouwen aan een nieuw studiejaar beginnen? Bij de Associate-degree-opleidingen van Hogeschool Rotterdam kregen de programma’s On Track (voor eerstejaars studenten) en Back on Track (voor tweedejaars studenten) in september voor het eerst vorm in de praktijk. De eerste ervaringen zijn positief. Tegelijkertijd levert de uitvoering enkele lessen op voor een volgende editie.

____________________________

“Overall zijn On Track en Back on Track heel goed gelukt!”

Een nieuwe opleiding beginnen of na de zomer terugkeren in het volgende studiejaar: voor studenten brengt dat allerlei vragen met zich mee. Waar vind je de juiste informatie? Hoe werkt de opleiding? Ken je je medestudenten al een beetje? En zit je eigenlijk wel op de juiste plek? Met de startaanpak On Track en Back on Track wil Hogeschool Rotterdam studenten van Ad-opleidingen helpen om in de eerste weken van het studiejaar goed te landen. We spraken hierover voor de zomervakantie al met Maruschka Kinds, kwartiermaker Ad-onderwijs bij de VH en strategisch onderwijskundig beleidsadviseur bij de Hogeschool Rotterdam en Claudia van Bleek, docent bij de Ad-opleiding Event & Experience Management. 

In dat artikel geven zij een update over hoe On Track heeft uitgepakt in de praktijk: wat levert een gezamenlijke startperiode op, en wat leren de eerste ervaringen ons?
Bianca Kluin, docent bij de opleiding Event & Experience Management en een directe collega van Claudia, sluit zich aan bij het gesprek. Bianca was vooral betrokken bij de opzet en uitvoering van Back on Track, een programma voor de eerste drie weken van het tweede studiejaar. 

Positieve effecten
Claudia vertelt dat de startaanpak bij de opleiding Event & Experience Management een duidelijk positief effect heeft gehad. Collega’s vertellen haar dat studenten die het drieweekse programma hebben gevolgd, minder vragen hebben vergeleken met voorgaande jaren. Studenten weten nu veel beter waar ze bepaalde informatie kunnen vinden en hoe zaken binnen de opleiding zijn geregeld.
“Het stuk thuis raken in de opleiding en je weg leren vinden is met On Track heel goed gelukt”, vat Claudia haar ervaringen samen. Ook studenten reageerden positief. Ze waardeerden vooral de mogelijkheid om elkaar in korte tijd beter te leren kennen.

De opleiding wist de inhoud van het onderwijs te verbinden aan een kennismakingsactiviteit. Studenten organiseerden in projectgroepen een teambuildingsdag met allerlei activiteiten. Zo oefenden ze direct met vaardigheden die bij hun opleiding horen, terwijl ze tegelijkertijd hun medestudenten leerden kennen.

Ook ruimte om te ontdekken of je op je plek zit
De eerste drie weken helpen studenten niet alleen om hun weg te vinden binnen de opleiding, maar bieden ook de ruimte om te ontdekken of de opleiding bij hen past. Doordat het programma in september plaatsvond en dus vóór 1 oktober werd afgerond, konden studenten die niet op hun plek waren tijdig overstappen naar een andere opleiding.

“Omdat alle Ad-opleidingen binnen het instituut werken met hetzelfde programma en dezelfde bouwstenen, konden studenten die tóch niet op hun plek waren gemakkelijk overstappen naar een andere opleiding. Studenten lopen zo geen achterstanden op.” vertelt Claudia.

Back on Track: met een schonere lei beginnen aan het tweede jaar
“Ook voor tweedejaars studenten blijkt een gezamenlijke startperiode van drie weken waardevol”, aldus Bianca. De nadruk ligt hierbij niet alleen op (opnieuw) kennismaken met elkaar, maar ook op het ophalen van kennis en het aanpakken van studieachterstanden. Studenten kregen de mogelijkheid om toetsen uit het eerste studiejaar vervroegd te herkansen. Een aantal studenten maakte gebruik van deze mogelijkheid. Het idee was om achterstanden zo vroeg mogelijk weg te werken, zodat studenten met een schone lei aan het nieuwe  studiejaar konden beginnen.
Verder maakten studenten in de Back on Track-periode kennis met de thema’s van het tweede jaar van de opleiding. Daarnaast was er aandacht voor onderwerpen als zelfregulerend leren: hoe neem je zelf regie op en verantwoordelijkheid voor je leerproces?

Een activiteit die eruit sprong was het activeren van voorkennis. Studenten moesten zich opnieuw verdiepen in wat ze het jaar ervoor hadden geleerd. Bianca zag hoe ze elkaar daarbij hielpen: de ene student herinnerde zich iets, waarna een ander daarop voortbouwde. Zo kwam de eerder opgedane kennis weer tot leven.

Bij een ander programmaonderdeel binnen Back on Track deden studenten onderzoek in Rotterdamse wijken en namen interviews af met bewoners en sleutelfiguren in de wijk. De films die zij daarover maakten waren inhoudelijk goed en visueel erg sterk. Een verbeterpunt zit in de informatie over het waarom van dit programmaonderdeel en de wijze van toetsen. Die was nu individueel, terwijl zij de film als groepsopdracht maakten.

“Overall denk ik dat het terugblikken op het voorgaande studiejaar en het vooruitkijken naar dit studiejaar heel goed gelukt is!”, aldus Bianca, “We gaan er dus zeker mee door.”

Leren van elkaar zonder iedere opleiding hetzelfde te laten doen
Maruschka keek vanuit een breder perspectief mee naar de eerste resultaten en hoorde ook ervaringen van collega’s uit andere Ad-opleidingen. Tijdens een evaluatiebijeenkomst met de ontwikkelgroep over On Track en Back on Track klonken overwegend positieve geluiden, wel waren er verschillen zichtbaar in de manier waarop programma’s uitpakten in de praktijk.

Volgens Maruschka spelen meerdere factoren hierbij een rol. De communicatie vanuit het instituut is belangrijk, maar ook de manier waarop een opleiding het programma toelicht en begeleidt. Daarnaast verschilt de studentenpopulatie per opleiding. Een activiteit die bij de ene groep goed werkt, sluit niet automatisch even goed aan bij een ander groep. 

Ook de praktische uitvoerbaarheid speelt mee. Sommige docententeams zijn klein en hebben daardoor minder capaciteit om een programma van drie weken volledig te organiseren en te begeleiden.

Hoe verder met de startaanpak?
De programma’s On Track en Back on Track worden op basis van feedback van studenten en medewerkers verder ontwikkeld. Daarnaast onderzoekt Hogeschool Rotterdam de langetermijneffecten, zoals studie-uitval, studievertraging en de start van stages. De groeiende belangstelling van andere bacheloropleidingen maakt de evaluatie ook waardevol voor het ontwikkelen van vergelijkbare startprogramma’s.