Praktijkvoorbeelden LOB

Op Jenaplan‑school Metameer vormt het vmbo‑profiel Dienstverlening & Producten een natuurlijke basis om LOB integraal te verweven in het onderwijs.

____________________________

Metameer kiest bewust voor het brede D&P‑profiel om leerlingen ruimte te geven voor talentontwikkeling en loopbaanoriëntatie. Door een combinatie van lessen, praktijkopdrachten, stages en gesprekken leren leerlingen reflecteren op hun ervaringen en interesses. LOB is verweven in mentoring, D&P‑lessen en buitenschoolse activiteiten en wordt schoolbreed gedragen door docenten en coördinatoren. Zo groeien leerlingen stap voor stap toe naar een bewuste en passende vervolgkeuze.

____________________________

“D&P biedt veel ruimte voor invulling in een context die jou als leerling past.”

De combinatie van het brede karakter van het vmbo-profiel Dienstverlening & Producten (D&P) met een sterke LOB-component, maakt het tot een aantrekkelijk profiel.

Talentontwikkeling, brede oriëntatie en de leerling centraal: uitgangspunten van het Jenaplanonderwijs op Metameer, die de keuze voor het  D&P-profiel bijna vanzelfsprekend maakten. “Elke leerling maakt zijn eigen ontwikkeling door, maar leerlingen delen ook veel als groep. Ze wisselen ervaringen uit in de kring en houden presentaties. Dat doen ze in het D&Pprogramma, maar ook bij LOB”, vertelt Henk Pouwels, docent D&P en schooldecaan. “Doordat we de groep centraal stellen en alle leerlingen in het derde leerjaar een breed programma bieden, krijgen de leerlingen ook in de volle breedte ervaringen mee. Zo kan een leerling die bij voorbaat denkt ‘techniek is niet mijn ding’, ontdekken of dat ook écht zo is”, vult Angelique Aarts, vakgroepvoorzitter D&P aan. 

Wat maakt dit praktijkvoorbeeld  bijzonder? 

LOB zat altijd al in het DNA en de visie van de school, met de mentoren als spil. Vanuit de ‘luxe’ situatie dat alle mentoren ook D&P-docenten waren, was LOB een min of meer vanzelfsprekend onderdeel van het programma. Met de groei van de school zijn er ook niet D&P-docenten mentor geworden. Daardoor is de school steeds op zoek naar hoe de ervaringen op het gebied van LOB binnen de D&P-lessen ook bij die mentoren terechtkomt. Op de school zijn ook de jaarlaagcoördinatoren betrokken bij LOB. Zij bewaken het programma en zetten LOB tweewekelijks op de agenda, zodat iedereen geïnformeerd is over wat er speelt. “Om het bij iedereen tussen de oren te krijgen is het een kwestie van blijven praten, delen en uitwisselen. Mentoren zijn altijd aanwezig bij de afsluitende week van een periode, als er bijvoorbeeld gekookt wordt voor ouders of als er gastsprekers zijn. Verder staan er twee LOB-lessen per week op het rooster en voeren de mentoren, vooral in leerjaar 3 en 4, loopbaangesprekken. Daar zijn ze in geschoold. Ook bij de driehoeksgesprekken tussen leerling, ouders en mentor vormt LOB een onderdeel. De leerling bereidt dat gesprek voor en zit het voor”, aldus Angelique.

“In de onderbouw kijken we naar persoonlijke ontwikkeling en kwaliteiten van de leerling. Voor de tweedejaars is er het beroepsfeest On Stage, vertelt Henk. In de bovenbouw wordt het accent verlegd naar buitenschoolse ervaringen, bijvoorbeeld bij de stage en bij bedrijfsbezoeken.” Angelique: “Of dat bij D&P hoort of onder LOB valt, dat vinden we niet zo belangrijk. Het gaat om de leerling, het gesprek over diens ervaringen en de betekenis die dat krijgt voor de leerling op weg naar de volgende stap.”
Metameer heeft een Loopbaancentrum - tevens kantoor van de decaan - dat de stages, de grote praktische opdrachten en kleine buitenschoolse opdrachtjes regelt en gastsprekers uitnodigt. Ook daar lopen D&P en LOB door elkaar.  

In het Intergrip Loopbaandossier worden alle activiteiten, opdrachten en ervaringen door de leerling vastgelegd, als onderbouwing van de uiteindelijke vervolgkeuze. Dat kan digitaal worden meegezonden naar het mbo bij de intake. Henk: “Hoe mooi zou het zijn als dat ook daadwerkelijk benut zou worden, bijvoorbeeld door leerlingen een presentatie voor mbodocenten te laten geven. Dan zou het loopbaandossier echt waarde krijgen, waarmee het voor 2 de leerling ook belangrijker wordt.”  

Behalve de formele loopbaangesprekken zijn er veel korte -net zo waardevolle- ‘tussendoorgesprekjes’. Na een brede oriëntatie in het derde jaar kiezen vierdejaars hun keuzevakken in Techniek & Design of in Dienstverlening. Die keuze wordt steeds bewuster gemaakt en minder ingegeven door wat vrienden kiezen. In de grote praktische opdracht halen leerlingen hun eigen opdrachtgever binnen en werken op basis van hun eigen leervraag en interesse. Dat motiveert enorm. “D&P biedt dus veel ruimte voor invulling in een context die jou als leerling past, en daarmee aanknopingspunten voor LOB,” zegt Angelique. “Neem Kyenno, die vanaf zijn geboorte maar één ding wil: in het grondverzet op een kraan werken. Na het brede D&Pprogramma in de derde krijgt hij in de vierde het keuzevak ‘Evenementen’ binnen zijn eigen context: Kyenno heeft de school-moestuin aangelegd en grasmatten gelegd. Drie vliegen in één klap: Kyenno gaat als een speer, hij is bezig met de lesstof én met LOB! De D&Pdocenten stimuleren leerlingen om verbindingen te leggen tussen hun talenten met de keuzevakken en de stages. Zo kom je steeds verder in de richting van een vervolgkeuze.” 

_____________________________________________________ 

Tips

• LOB is nooit af, zie het als een proces, waarover je in gesprek blijft om het verder te verbeteren. Je mag best fouten maken, daar leer je van.
• Laat het bij docenten. LOB en D&P zijn op Metameer van de docenten. Zij krijgen de tijd en ruimte om dat in gesprek te ontwikkelen, zonder dat er ‘van bovenaf’ exact voorgeschreven wordt hoe ze dat moeten doen. 

Het vmbo-profielvak Dienstverlening & Producten (D&P) is een breed sector overstijgend onderwijsprogramma. Binnen D&P staat de oriëntatie op uiteenlopende werkvelden met een geïntegreerde loopbaanbegeleiding centraal. Leerlingen doen ervaringen op binnen verschillende werkvelden en reflecteren hierop, waardoor zij zicht krijgen op eigen talenten en interesses. Het voordeel van het profielvak D&P is, dat leerlingen zich breed kunnen oriënteren waardoor zij eind klas vier van het vmbo, een weloverwogen keuze kunnen maken voor een vervolgopleiding.

_____________________________________________________