LOB-onderzoeksbank
'Wel of niet naar de hogeschool?'
Inspectie van het Onderwijs. Ministerie van OCW. (2021)
De keuze van mbo‑studenten om wel of niet door te stromen naar het hbo wordt sterk beïnvloed door persoonlijke overtuigingen en beelden, meer dan door achtergrondkenmerken.
____________________________
Het onderzoek laat zien dat twijfel over eigen kunnen en gebrek aan zelfvertrouwen belangrijke redenen zijn om niet door te stromen naar het hbo. Ook beelden over het niveau, studievaardigheden en de aansluiting spelen een rol in deze beslissing. Daarnaast beïnvloeden de sociale omgeving en praktische overwegingen zoals studieduur en kosten het keuzeproces. De resultaten onderstrepen het belang van gerichte begeleiding en het wegnemen van belemmerende overtuigingen bij mbo‑studenten.
____________________________
Samenvatting van het onderzoek
Wel of niet naar de hogeschool?
In 'Wel of niet naar de hogeschool? Achterliggende mechanismen van onbedoelde zelfselectie in het keuzeproces van mbo 4-studenten’ is voor het eerst systematisch onderzoek gedaan naar de bewuste of onbewuste overwegingen door mbo 4-studenten om al dan niet door te studeren. De sociaal-economische achtergrond blijkt een minder grote invloed te hebben dan vaak wordt verondersteld. Het gaat eerder om studenten met faalangst of bovenmatige examenstress, dan om wat hun ouders verdienen, of hoe hoog die ouders zijn opgeleid. Daarnaast heeft de omgeving van de student invloed op de keuze.
Een deel van de studenten geeft aan dat ze denken dat ze het hbo niet aankunnen: dat het niveau te hoog is, hun zelfvertrouwen te laag en/of dat ze over te weinig studievaardigheden en zelfstandigheid beschikken. Bij dat laatste speelt het - maatschappelijke - beeld dat mbo’ers harder zouden moeten werken op het hbo dan degenen die van de havo komen. Voor sommigen is dat beeld een grotere belemmering dan voor anderen. Tot slot weegt bij de keuze mee of een vervolgopleiding veel extra jaren of veel geld kost. Dit is een tussenrapportage; het onderzoek naar zelfselectie wordt nog gecompleteerd door een onderzoek onder havo- en vwo-leerlingen.
Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk?
Herken wens studenten, betere aansluiting, minder financiële drempels De Inspectie van het Onderwijs raadt mbo-opleidingen aan om structureel aandacht te geven aan onbedoelde zelfselectie bij hun laatstejaars mbo 4-studenten. Verder zou het goed zijn als mbo- en hbo-opleidingen gezamenlijk meer passend aanbod ontwikkelen en daarmee doorlopende leerlijnen stimuleren. Tot slot helpt het als er minder financiële drempels zouden zijn voor mbo 4-studenten die zich op de hogeschool verder willen ontwikkelen op hun vakgebied.
