LOB-onderzoeksbank
Verbeteren van de doorstroom vmbo-mbo-hbo
Bremer, B., Bokdam, J. Bulder, E. Oberon. (2022)
Goede ondersteuning bij de overstap tussen onderwijsniveaus is cruciaal om uitval in het beroepsonderwijs te voorkomen.
____________________________
De overgangen vmbo‑mbo en mbo‑hbo zijn kwetsbaar en leiden regelmatig tot uitval. In een praktijkgericht onderzoek zochten onderwijsinstellingen samen naar oplossingen. Met design thinking ontwikkelden docenten en studenten vijf doorstroominitiatieven. Vooral de studentgerichte interventies bleken effectief en relevant voor de LOB‑praktijk.
____________________________
Samenvatting van het onderzoek
Het Nederlandse beroepsonderwijs biedt leerlingen de mogelijkheid om stapsgewijs door te stromen, van vmbo naar mbo en hbo. In de praktijk zijn deze overgangsmomenten kwetsbaar, waardoor veel leerlingen en studenten uitvallen in of net na de overgang van vmbo naar mbo en van mbo naar hbo.
Veel instellingen willen studenten beter ondersteunen in de overstap naar vervolgonderwijs. Dat vraagt om samenwerking waarbij instellingen samen oplossingen zoeken voor knelpunten op de schakelmomenten in de onderwijsketen. In een praktijkgericht onderzoek, gesubsidieerd door het NRO, hebben drie vmbo-, mbo- en hbo-scholen samen met onderzoekers van de Oberon, KBA Nijmegen en de HAN onderzocht hoe ze aanpakken kunnen ontwerpen voor soepelere overgangen vmbo-mbo en mbo-hbo.
Vijf teams van docenten en onderzoekers hebben aan de hand van de design thinking methode, met betrokkenheid van studenten, vijf doorstroominitiatieven ontworpen. Voor de overgang vmbo-mbo is een doorlopende leerlijn logistiek ontworpen en een beroepsoriëntatietraject voor vmbo-leerlingen, bestaande uit speeddates met beroepsbeoefenaars, een stagemarkt en een stage. Voor de overgang mbo-hbo is een docentenuitwisselingsprogramma voor mbo- en hbo-docenten ontwikkeld, een digitale ‘knapzak’ met instrumenten voor LOB voor docenten en een hbo-survivaldag voor tweedejaars mbo-studenten, door hbo-studenten.
De interventies die het meest direct op studenten waren gericht, de hbo-survivaldag, het speeddaten en de stage(markt), zijn positief door de doelgroep ontvangen. De docentenuitwisseling is ook positief beoordeeld door de deelnemende docenten. De ‘Knapzak’ met instrumenten voor LOB voor docenten is redelijk positief ontvangen, maar wordt nog weinig gebruikt en lijkt hiermee toch niet voldoende te voorzien in een vraag van de docenten. De doorlopende leerlijn logistiek is een beproefde methode om de vmbo-mbo doorstroom te verbeteren en kan snel resultaten laten zien in termen van vergroting en verbetering van de doorstroom.
Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk?
Het onderzoek geeft inzicht in knelpunten die er (kunnen) spelen bij de overgangen van vmbo-mbo en van mbo-hbo.
Het onderzoek bevat een ‘ideeënbron’ voor interventies en maatregelen ter bevordering van de doorstroom, welke is gebaseerd op wetenschappelijke literatuur. Daarnaast geeft het rapport voorbeelden van arrangementen ter bevordering van de doorstroom en het studiekeuzeproces, en worden de eerste ervaringen met deze arrangementen beschreven.
