LOB-onderzoeksbank

Euroguidance (2015)

Dit document geeft inzicht in hoe mbo‑instellingen invulling geven aan professionele loopbaanontwikkeling en waar kansen liggen voor versterking.

____________________________

Op basis van gesprekken met vijf mbo‑instellingen zijn portretten opgesteld van de professionaliteit rond LOB. Deze portretten vormden de basis voor aangescherpte aanbevelingen in samenspraak met LOB‑betrokkenen en experts. De aanbevelingen richten zich op visie en beleid, de professionaliteit van loopbaanbegeleiders en onderwijskundig leiderschap. Het document biedt daarmee concrete handvatten om LOB structureel te verbeteren binnen het mbo.

____________________________

Samenvatting van het onderzoek

Dit document brengt de huidige stand van zaken van professionaliteit rond loopbaanontwikkeling en -begeleiding in het mbo in kaart. Vervolgens worden er aanbevelingen aan stakeholders gedaan over hoe de LOB-professionaliteit kan worden versterkt. Er zijn met vijf mbo-scholen gesprekken gevoerd. Per onderwijsinstelling zijn drie tot vijf gesprekken gevoerd met verschillende geledingen. Op basis van die gesprekken, websites en beschikbare beleids- en LOB-visiedocumenten is er per school een ‘Portret Professionaliteit Loopbaanontwikkeling en-Begeleiding’ gemaakt. Deze portretten zijn besproken met een groep LOB-betrokkenen en LOB-experts die aanbevelingen hebben gedaan op basis waarvan ze zijn aangescherpt of aangevuld. De LOB-aanbevelingen betreffen drie thema’s:

• Visie, beleid en strategie
• Professionaliteit van loopbaanbegeleiders
• Onderwijskundig leiderschap

Per thema wordt de stand van zaken geschetst en worden aanbevelingen geschreven voor het mbo-veld en voor de lerarenopleidingen.

Visie, beleid en strategie

De ideale opmaat voor een structurele verandering in je organisatie kent drie stappen. Zo ook het doorvoeren van de professionaliteitverbetering van Loopbaanontwikkeling en -begeleiding (LOB). Je gaat van visie (het waarom) naar beleid (het wat). Vervolgens bedenk je een strategie om het beleid uit te voeren (het hoe). Wat ondernemen mbo-instellingen zoal om deze ‘drietrapsraket’ in de lucht te krijgen? En wat zijn de knelpunten? Deze stappen lijken vrij simpel, maar uit de gevoerde gesprekken blijkt dat er veel komt kijken bij deze cruciale stappen. Er is geen standaardformule voor LOB. Iedere onderwijsinstelling moet zijn eigen visie opstellen.

Professionaliteit van loopbaanbegeleiders

Voor de ontwikkeling en uitvoering van professionele loopbaanbegeleiding maakt de loopbaanbegeleider het verschil. Duidelijkheid in rollen, taken en competenties geeft een kader om vast te stellen hoe het met diens professionaliteit gesteld is. Overeenkomstig de ontwikkeldoelen van loopbaanbegeleiders en opleidingsteams krijgt het professionaliseringsbeleid vorm en inhoud. Hoe gebeurt dit in de praktijk? Wat betreft bovenstaande duidelijkheid valt er nog veel te winnen.  

Onderwijskundig leiderschap

Om binnen opleidingsteams loopbaanbegeleiding voor zowel studenten als medewerkers werkelijkheid te laten worden, zijn gerichte aandacht en sturing nodig. Aan alleen visie, beleid en strategie heb je niet genoeg. Het onderwijskundig leiderschap is nodig om LOB echt te laten landen op de werkvloer. Hier is nog veel winst te behalen. Dat kan eigenlijk alleen als teamleiders/opleidingsmanagers – die onderwijskundig leiderschap uitvoeren – voldoende handvatten hebben. 

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk?

Naar aanleiding van de geschetste portretten zijn overstijgende aanbevelingen beschreven op drie thema’s:

• Visie, beleid en strategie
• Professionaliteit van loopbaanbegeleiders
• Onderwijskundig leiderschap  

Deze aanbevelingen kunnen helpen om de professionaliteit van de ondersteuning van loopbaanontwikkeling van studenten en docenten versterken. Zie ook de digitale versie van het document voor een duidelijk overzicht van deze aanbevelingen. In de jaren na deze verkenning heeft Euroguidance NL Het Raamwerk voor Loopbaanbegeleiding Jongeren (2017) ontwikkeld om scholen handvatten te geven in de vormgeving en uitvoering van LOB-beleid. Het raamwerk heeft geen verplichtend karakter en ondersteunt de volgende doelen:

• Ondersteuning van loopbaanprofessionals bij het versterken van de kwaliteit van de loopbaanontwikkeling en –begeleiding van jongeren binnen de scholen.
• Het vergemakkelijken van de discussie binnen de onderwijsorganisatie: verstaan we hetzelfde onder loopbaanbegeleiding? Welke verwachtingen hebben wij ten aanzien van de kwaliteit van loopbaanprofessionals?
• Betere afstemming van onderwijsaanbod door LOB-opleiders op vragen en wensen van het afnemend veld.
• Ondersteuning van HR-beleid binnen scholen en de professionalisering van loopbaanprofessionals.