LOB-onderzoeksbank

Elffers, L.& Vervoort, M. (2018)

Wat hebben havisten en mbo‑studenten nodig om goed voorbereid de overstap naar het hbo te maken?

____________________________

Het onderzoek brengt de overwegingen, verwachtingen en ondersteuningsbehoeften van laatstejaars havisten en mbo‑4‑studenten bij de overgang naar het hbo in kaart en laat zien dat deze groepen verschillende behoeften hebben. Voor LOB ligt de sleutel in gerichte voorbereiding en begeleiding, met extra aandacht voor studievaardigheden, praktijkgericht werken en kwetsbare groepen zoals mbo‑studenten, mannen en eerstegeneratie‑studenten.

____________________________

Samenvatting van het onderzoek

Een belangrijke vraag voor havo- en mbo-instellingen, maar ook voor het hbo zelf, is wat zij kunnen doen om leerlingen en studenten optimaal voor te bereiden op de overstap naar het hbo. Daarvoor is het nodig beter zicht te krijgen op de overwegingen van havisten en mbo’ers om wel of niet door te studeren in het hbo, op de verwachtingen die ze hebben van het verloop van hun overstap naar het hbo, en op hun ondersteuningsbehoeften bij het maken van de overstap.  In dit onderzoek wordt een beeld geschetst van de overwegingen, verwachtingen en ondersteuningsbehoeften van laatstejaars havisten en mbo-4-studenten voorafgaand aan hun overstap naar het hbo. Daarbij wordt telkens getoetst op welke punten deze twee groepen van elkaar verschillen. Havisten en mbo’ers verschillen echter ook op een aantal andere aspecten dan hun vooropleiding, en die verschillen kunnen eveneens van invloed zijn op het verloop van de overstap naar het hbo. Zo zijn mbostudenten vaker dan havisten afkomstig uit gezinnen met een migratie-achtergrond, en ook hebben ze vaker ouders die zelf geen hoger onderwijs hebben gevolgd. Dit zijn twee kenmerken die samenhangen met een verhoogd risico op uitval in het hbo. Het is daarom van belang te toetsen in hoeverre de gevonden verschillen zijn toe te schrijven aan een verschil in onderwijsachtergrond of aan een verschil in thuisachtergrond.
De bevindingen van dit onderzoek bieden input voor het evalueren en verbeteren van de voorbereiding en begeleiding die aankomend studenten wordt geboden in aanloop naar hun overstap naar het hbo. De resultaten geven voor het mbo en het havo een aantal gerichte aanknopingspunten om hun leerlingen en studenten te kunnen ondersteunen bij het maken van de overstap naar het hbo. Zo lijkt in het mbo nog flink winst te behalen in de informatievoorziening over doorstroom naar het hbo, en in de voorbereiding op specifieke hbo-studievaardigheden. Mbostudenten geven in dit onderzoek op verschillende punten aan dat zij meer ondersteuning zouden willen krijgen van hun school dan op dit moment het geval is. In het havo lijkt met name behoefte te bestaan aan meer voorbereiding op het praktijkgerichte werken dat beroepsonderwijs kenmerkt, en mag de nadruk op kennis en werken aan de hand van theorie juist een tandje minder van de respondenten. Naast de specifieke bevindingen met betrekking tot het havo en het mbo, vragen ook de bevindingen met betrekking tot mannelijke studenten en eerstegeneratie-studenten om aandacht. Mannen hebben vaker twijfels over een goed verloop van hun overstap naar het hbo en hebben met name behoefte aan hulp bij het leren plannen. Eerstegeneratie-studenten geven duidelijk aan voor ondersteuning in hun studieloopbaan niet altijd goed bij hun familie terecht te kunnen en meer hulp van de hbo-instelling nodig te hebben. 

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk?

Het onderzoek brengt in beeld op welke specifieke punten verschillende studentgroepen ondersteuningsbehoefte hebben bij de overstap naar het hbo.