LOB-onderzoeksbank

Vervoort, M. & Elffers, L. (2018)

De overgang van mbo naar hbo laat duidelijke verschillen in startpositie zien die het studiesucces beïnvloeden.

Mbo‑instromers halen gemiddeld minder goede resultaten in het eerste hbo‑jaar, wat deels samenhangt met een lager beginniveau op cognitieve vaardigheden. Tegelijk beschikken zij juist vaker over eigenschappen als nauwkeurigheid, samenwerking en motivatie, maar die verklaren het verschil niet. Sommige van deze kenmerken hangen zelfs samen met betere prestaties, wat het beeld complex maakt. Het onderzoek laat zien dat versterken van basisvaardigheden, zoals taal, kan helpen, maar dat er ook andere factoren spelen die verder onderzocht moeten worden.

____________________________

Samenvatting van het onderzoek 

Hbo-studenten die afkomstig zijn uit het mbo zijn minder succesvol in het eerste jaar dan studenten die de overstap vanuit het havo maken. Het geringere studiesucces van mbo’ers wordt aan uiteenlopende factoren toegeschreven. In sommige gevallen ontbreekt daarvoor de empirische evidentie, en bovendien is onduidelijk hoe die verschillende factoren zich tot elkaar verhouden. In deze studie wordt onderzocht in hoeverre mbo’ers en havisten bij aanvang van hun hbo-opleiding verschillen in vaardigheden, leerstijlen, studiekeuze en motivatie, en in hoeverre deze factoren de relatie tussen vooropleiding en studiesucces verklaren. Padmodel-analyses op basis van vragenlijstonderzoek onder 884 voltijdsstudenten bij aanvang van de hbo-opleiding laten zien dat mbo’ers lager scoren op cognitieve vaardigheden1 dan havisten, wat hun lagere studiesucces gedeeltelijk verklaart. Mbo’ers scoren hoger op samenwerken, nauwkeurig en geordend werken, de reproductiegerichte leerstijl, zekerheid in de studiekeuze, en intrinsieke motivatie. Deze verschillen vormen echter geen verklaring voor hun achterblijvende studiesucces, en hangen in sommige gevallen juist samen met méér studiesucces. Het model verklaart 12% van de verschillen in studiesucces. Het versterken van het vaardigheidsniveau van mbo’ers kan bijdragen aan hun studiesucces in het hbo, maar nader onderzoek naar alternatieve verklaringen en mogelijke interventies is nodig om de kansen van mbo’ers in het hbo te verbeteren.

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk? 

Het onderzoek biedt een beeld van de aspecten die het sterkste bijdragen aan studiesucces in het hbo van instromers vanuit mbo en havo en wijst op het belang van taalvaardigheid voor mbo’ers die de overstap naar het hbo willen maken.