LOB-onderzoeksbank

Goes, D. (2020)

Uitval en switch in het hoger onderwijs blijven hardnekkige problemen, waarbij vooral de startperiode cruciaal blijkt.

____________________________

Een groot deel van de studenten valt uit of wisselt van studie, vooral in het eerste jaar van het hbo. Belangrijke oorzaken zijn verkeerde verwachtingen, gebrekkige studieoriëntatie en een gebrek aan motivatie en aansluiting. Het onderzoek laat zien dat vroege en goede begeleiding, gecombineerd met aandacht voor binding en integratie, essentieel is om uitval te verminderen. Het zogenoemde 100‑dagenbeleid biedt daarbij aanknopingspunten door te focussen op kennismaking, begeleiding en betrokkenheid in de beginfase.

____________________________

Samenvatting van het onderzoek

Het hoger onderwijs heeft elk jaar te maken met een groep studenten die uitvalt of switcht van studie. De percentages zijn het hoogste in het eerste studiejaar. In het hbo valt ongeveer 30% van de eerstejaarsstudenten uit. Zij kiezen voor een andere opleiding aan een onderwijsinstelling of schrijven zich uit bij het bekostigde onderwijs. In het wo is dit percentage stabiel, rond de 7% van de eerstejaarsstudenten. De LSVb tracht met dit onderzoek inzicht te geven in hoe uitval onder eerstejaarsstudenten verminderd kan worden.

De literatuurstudie geeft aan dat er verschillende oorzaken toe te kennen zijn aan de uitvalcijfers. De belangrijkste redenen die naar voren zijn gekomen uit huidig onderzoek zijn een onjuist verwachtingspatroon, verkeerde studiekeuze, een niet optimale aansluiting en een gebrek aan motivatie. Tevens valt af te leiden uit dit onderzoek dat een aantal groepen eerstejaarsstudenten vaker uitvalt dan andere groepen studenten. Zo vallen eerstejaarsstudenten met een niet-westerse achtergrond, mannen en studenten met een mbo-achtergrond relatief vaak uit in het eerste jaar.

Juist in deze tijd is het belangrijk dat eerstejaarsstudenten zich verbonden voelen met hun onderwijsinstelling, aangezien de gevolgen van de coronacrisis voor nieuwe lichting studenten enorm zijn. Zij zullen niet op de gebruikelijke manier kennis kunnen maken met hun onderwijsinstelling en hun studiegenoten. Daarom wordt er in dit onderzoek gekeken in hoeverre het 100-dagen beleid een kansrijke interventie is om uitval onder eerstejaarsstudenten tegen te gaan. Aan de hand van de begrippen engagement, academische- en sociale integratie is gekeken naar elementen waar een 100dagen beleid aan zou moeten voldoen. In het onderzoek wordt het 100-dagen beleid gezien als een recht voor iedere student met algemene elementen, maar wordt de interventie ook gezien als kansrijk voor groepen die sneller dreigen uit te vallen.  

Er zijn vervolgens elementen en concrete handvatten benoemd om het 100-dagen beleid te implementeren. 

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk?

Uit de resultaten komt duidelijk naar voren dat het voor het verminderen van switch en uitval in het hbo het belangrijk is om als onderwijsinstelling voor de poort aandacht te besteden aan oriëntatie en kennismaking en introductie-activiteiten. Na de poort is het van belang dat de onderwijsinstelling focust op onderwijskwaliteit, binding met de opleiding en persoonlijke begeleiding.