LOB-onderzoeksbank

Suzan de Winter-Koçak, Mariam Badou (2020)

De schoolloopbaan van jongeren met een migratieachtergrond laat zien dat kansen groeien, maar ongelijkheid in doorstroom blijft bestaan.

____________________________

Het onderzoek laat zien dat steeds meer jongeren met een migratieachtergrond doorstromen naar hoger onderwijs, maar nog steeds vaker starten op lagere niveaus in het onderwijs. Deze vroege plaatsing beïnvloedt hun verdere schoolloopbaan, waardoor zij relatief vaak in het mbo terechtkomen. Tegelijk kiezen velen binnen het mbo voor hogere niveaus, wat wijst op potentieel dat niet altijd vanaf het begin volledig wordt benut. De resultaten benadrukken het belang van gerichte en tijdige begeleiding om kansen beter te benutten en keuzes bewuster te maken.

____________________________

Samenvatting van dit onderzoek

Het Kennisplatform Inclusief Samenleving verzamelde de meest actuele gegevens over schoolloopbanen van jongeren met een migratieachtergrond. Ook spraken ze met onderwijsprofessionals, onderwijskundigen en pedagogen over hun perspectief op dit thema.

Dit onderzoek laat zien dat het onderwijsniveau van jongeren met een migratieachtergrond langzaam stijgt: steeds meer jongeren volgen een hbo- of wo-opleiding. Tegelijkertijd lopen ze qua in-, door- en uitstroom nog steeds achter op jongeren zonder migratieachtergrond. Zo krijgen jongeren met een migratieachtergrond binnen het primaire onderwijs het vaakst een vmbo-advies en vaker dan jongeren met een Nederlandse achtergrond een advies voor de laagste niveaus van het vmbo.

Dit advies is uiteraard tekenend voor de rest van de schoolcarrière van jongeren met een migratieachtergrond. Hoewel er niveauverschuivingen plaatsvinden binnen het voortgezet onderwijs, eindigen de meeste jongeren met een migratieachtergrond hun schoolcarrière met een mbo-diploma.

Opvallend is wel dat de meeste jongeren met een migratieachtergrond op het mbo, een opleiding op niveau vier volgen. Zeker gezien het feit dat jongeren met een migratieachtergrond binnen het primaire onderwijs vaker dan jongeren met een Nederlandse achtergrond een schooladvies krijgen voor de laagste niveaus van het vmbo, het voorportaal voor mbo twee en drie. 

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk?

• Versterk studiekeuzebegeleiding concreet en vroeg: bied leerlingen herhaald en actief inzicht in opleidingen en beroepen (bijvoorbeeld via meeloopdagen of praktijkervaring), zodat zij bewuster kiezen en minder risico lopen op uitval. 
• Compenseer waar thuis minder ondersteuning is: maak informatie over vervolgopleidingen expliciet en toegankelijk, en neem tijd om keuzes samen stap voor stap door te lopen met de leerling.
• Werk met rolmodellen en peers: zet oud-leerlingen of studenten in die herkenbare voorbeelden bieden, zodat leerlingen zich beter kunnen identificeren met mogelijke loopbaanpaden. 
• Check en verbreed verwachtingen: ga actief na of het advies en de keuzes van leerlingen passen bij hun potentieel, en voorkom dat (onbewuste) aannames hun mogelijkheden beperken. 
• Maak LOB persoonlijk en doorlopend: plan niet alleen losse activiteiten, maar zorg voor regelmatige reflectie-gesprekken waarin leerlingen hun ervaringen koppelen aan keuzes en vervolgstappen.