LOB-onderzoeksbank

Bijlard, A. (2011)

Goede loopbaankeuzes van leerlingen vragen om meer dan alleen kennis over kansrijke beroepen.

____________________________

Onderzoek laat zien dat loopbaanbeslissingen beter worden ondersteund wanneer leerlingen beschikken over brede arbeidsmarktinformatie. Het gaat daarbij niet alleen om baankansen, maar ook om informatie over competenties, opleidingen, arbeidsvoorwaarden en ervaringen van werkenden. In de praktijk wordt deze informatie nog onvoldoende en niet efficiënt benut door leerlingen en LOB‑begeleiders. Versterking van professionele vaardigheden, tijd en ruimte voor begeleiding zijn daarom essentieel voor effectief LOB‑onderwijs.

____________________________

Samenvatting van het onderzoek

Sturing van loopbaanbeslissingen neemt toe bij een grotere beschikbaarheid van brede arbeidsmarktinformatie. Alleen kennis over beschikbaarheid van werk in de toekomst stuurt loopbaanbeslissingen niet. Brede arbeidsmarktinformatie omvat ook kennis van benodigde competenties, vooropleiding, salaris, oordelen van werkgevers en werknemers. Brede arbeidsmarktinformatie levert de school aan haar leerlingen door hen ten eerste in kennis te stellen en ten tweede te oefenen in het gebruik van internetbronnen met informatie over de Nederlandse arbeidsmarkt. Om leerlingen adequaat te laten oefenen met het gebruik van arbeidsmarktinformatie dienen zoek-, selectie- en reflectievaardigheden bij loopbaanbegeleiders versterkt te worden.

Voorbeelden van arbeidsmarktinformatiesystemen in Canada, het VK en Australië sluiten niet direct aan op wat in Nederland beschikbaar is. Een vergelijking laat zien dat buiten Nederland arbeidsmarktinformatie in een bredere definitie wordt gebruikt dan in Nederland. De paar jaar waarin de presentatie van arbeidsmarktinformatie via internet zich in Nederland heeft ontwikkeld laat zien dat ook in Nederland meer informatie volgens de bredere definitie wordt aangeboden. Dat is een aanbevelenswaardige verbetering. Zonder een representatief oordeel te kunnen geven op basis van een breed onderzoek, zijn er tekenen die wijzen op een weinig efficiënt gebruik van de huidig beschikbare informatie door LOB-begeleiders en leerlingen in het vo. Het meewegen van arbeidsmarktinformatie door docenten, mentoren en decanen vraagt meer professionele kennis en vaardigheden dan nu voorhanden is. ICT-, zoek- en interpretatievaardigheden zijn onder de maat. Daarnaast is een goed ontwikkeld vermogen noodzakelijk om met leerlingen op voet van gelijkwaardigheid te communiceren over de betekenis van die informatie bij de loopbaanbeslissingen van elke leerling afzonderlijk. De schoolleiding van havo en vmbo is verantwoordelijk voor het creëren en in stand houden van randvoorwaarden waardoor LOB-begeleiders in hun vaardigheden gesterkt worden en zij vervolgens met hun leerlingen voldoende tijd en ruimte hebben om in gesprek te gaan. 

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk?

Het is belangrijk dat leerlingen arbeidsmarktinformatie meenemen bij loopbaankeuzes. Om leerlingen adequaat te laten oefenen met het gebruik van arbeidsmarktinformatie dienen zoek-, selectie- en reflectievaardigheden bij loopbaanbegeleiders versterkt te worden. De kennis en vaardigheden van LOB-begeleiders moeten hiervoor versterkt worden en zij hebben voldoende tijd en ruimte nodig om hierover met de leerlingen in gesprek te gaan.