Praktijkvoorbeelden LOB

Niet nóg meer informatie, maar betekenisvolle gesprekken. Dat is de kern van de interactieve ouderavonden waarmee scholen ouderbetrokkenheid een nieuwe impuls geven.

____________________________

Ouderbetrokkenheid krijgt pas echt betekenis als ouders, school en leerlingen met elkaar in gesprek gaan. Annette Diender ontwikkelde daarom een methodiek voor interactieve ouderavonden, waarin ontmoeting en gesprek centraal staan en ouders samen met hun kind deelnemen.

____________________________

“Een ouderavond moet voor ouders de moeite waard zijn.”

Ouderbetrokkenheid staat al jaren hoog op de agenda van scholen. Maar hoe geef je daar echt betekenis aan? Volgens Annette Diender begint dat bij een andere manier van kijken naar een ouderavond. Zij ontwikkelde een methodiek voor interactieve ouderavonden die scholen in het primair en voortgezet onderwijs helpt om bestaande bijeenkomsten nieuw leven in te blazen. Niet met nóg meer informatie, maar met ruimte voor ontmoeting en gesprek. Bij interactieve ouderavonden komen ouders altijd samen met hun kind. 

Van zenden naar ontmoeten
“Veel mentoren vinden ouderavonden spannend,” zegt Annette. “Je weet nooit wat je terugkrijgt van ouders. En wat voor school vanzelfsprekend lijkt, is voor ouders lang niet altijd logisch of duidelijk.”
Juist daarom ontwikkelde zij een programma dat scholen ondersteunt bij de omslag van zenden naar ontmoeten. Via learning on the job en in nauwe samenwerking met het team, wordt een vast format voor ouderavonden ontwikkeld. Geen losse training, maar samen bouwen aan een duurzaam draaiboek voor interactieve ouderavonden, inclusief een PowerPoint die scholen blijvend kunnen gebruiken.
De belangrijkste voorwaarde? Een bewuste keuze van de school om aan de slag te gaan met deze methodiek.
“Het werkt alleen als een school er écht voor gaat.”

Structuur die ruimte geeft
Voor de ontwikkeling van het draaiboek en de PowerPoint werkt Annette samen met mentoren. Ze levert maatwerk per school en zit dicht op de uitvoering.
De ouderavonden volgens haar methodiek zijn strak gestructureerd en opgebouwd uit korte, activerende werkvormen. Het tempo blijft hoog, terwijl er juist ruimte ontstaat voor inhoudelijk gesprek.
“Een interactieve ouderavond moet levendig zijn en niet langer duren dan een uur,” legt ze uit. “De structuur geeft houvast. Daardoor verlopen ouderavonden in verschillende leerjaren op een vergelijkbare manier en weten mentoren waar ze op kunnen vertrouwen.

Binnen het voortgezet onderwijs richt het programma zich doorgaans op drie momenten en leerjaren:
•    Klas 1: kennismaking en praktische informatie (zoals bijvoorbeeld werken met Magister en schoolafspraken)
•    Klas 2(vmbo) en 3(havo/vwo): profielkeuze
•    Bovenbouw: eindexamen, studiekeuze en toekomstoriëntatie

Binnen het primair onderwijs richt het programma zich met name op doorstroom naar het voortgezet onderwijs. Interactieve ouderavonden vinden plaats in groep 7 en 8.

Het gesprek dat ertoe doet
Wat interactieve ouderavonden onderscheidt, is dat ouders niet alleen luisteren maar actief deelnemen.

Annette geeft een voorbeeld. “Er worden twee leerlingen gepresenteerd: leerling 1 weet al precies wat ze later wil worden en leerling 2 heeft nog geen idee. De vraag aan de ouders is dan: op wie leek u vroeger het meest? En vervolgens aan de leerlingen: en op wie lijk jij het meest? Daar komen leuke gesprekken uit voort! En als begeleider kun je dan het gesprek aangaan over hoe lastig het is om keuzes te maken, wat de school doet om leerlingen hierbij te helpen en hoe belangrijk het voor leerlingen is dat ouders met hen meedenken.” 

Een praktische informatieavond wordt zo een moment van bewustwording en het delen van ervaringen. Ook ervaren ouders ervaren hoe belangrijk hun betrokkenheid is: niet controlerend, maar oprecht geïnteresseerd.

Een nieuwe rol voor mentoren
Deze aanpak vraagt ook iets anders van mentoren. Zij zijn niet langer vooral informatiegever, maar facilitator. Iemand die gesprek en reflectie mogelijk maakt en informatie en interactie zorgvuldig afwisselt.
“Dat is voor veel mentoren een nieuwe rol,” zegt Annette. “De PowerPoint die we samen maken kun je vergelijken met een schriftelijke cursus dansen. Pas als je het doet, krijg je er gevoel voor. Sommige mensen zijn van nature danser, anderen hebben wat meer oefening nodig.”

Voor ouders, niet voor de school
Annette is helder over haar uitgangspunt:
“Een ouderavond moet voor ouders de moeite waard zijn. Als je als school moeite doet om ouders naar school te halen, en ouders doen moeite om te komen, dan moet je het waarmaken. Ouders komen niet voor jou, je organiseert het voor hen.”

Haar missie is dat zoveel mogelijk scholen kennisnemen van de methodiek en ermee aan de slag gaan. “Ik wil dat scholen het na de eerste periode van ondersteuning zelfstandig kunnen. Dat ze beschikken over een stevig draaiboek én de vaardigheden om ouderavonden interactief en betekenisvol te maken, jaar na jaar.”

Wetenschappelijke onderbouwing en toekomstige mogelijkheden
In de loop van 2027 zal een wetenschappelijke onderbouwing worden gepubliceerd van de methodiek van de Interactieve Ouderavonden. 
Zie hiervoor: Gereedschapskist beter samenwerken met ouders .

Er wordt gewerkt aan de mogelijkheid van ondersteuning bij implementatie van de Interactieve Ouderavonden in andere steden dan Rotterdam. 
Deze mogelijkheden zullen kenbaar gemaakt worden via de LinkedInpagina van Annette Diender.