LOB-onderzoeksbank

Bisschop, P., Zwetsloot, J. (2020)

Inzicht in baankansen, salaris en arbeidsmarktrisico’s helpt studenten om bewustere studiekeuzes te maken.

____________________________

Het onderzoek laat zien met welke opleidingen je snel een baan vindt en hoeveel afgestudeerden één en tien jaar na afstuderen verdienen. Op basis van CBS‑microdata biedt het een volledig beeld van startpositie en loopbaanontwikkeling van afgestudeerden. Daarnaast blijkt dat de arbeidsmarktpositie sterk verschilt per opleidingsrichting en dat sommige opleidingen gevoeliger zijn voor economische schommelingen. Voor de LOB‑praktijk betekent dit dat concrete arbeidsmarktinformatie leerlingen kan ondersteunen bij het maken van een weloverwogen studiekeuze.

____________________________

Het onderzoek toont aan met welke opleidingen je snel een baan vindt en hoeveel afgestudeerden van verschillende opleidingen verdienen, één en tien jaar na afstuderen. Het is een volledig overzicht op basis van Microdata van het CBS, dat wil zeggen dat iedere afgestudeerde hierin is meegenomen. Het onderzoek laat daarnaast zien welk type opleidingen gevoeliger zijn voor de conjunctuur als het gaat om de startpositie van afgestudeerden. Schoolverlaters kunnen de informatie meewegen als zij op zoek gaan naar een studie in het hbo of wo.

Samenvatting van het onderzoek

Gezond de crisis in
In 2017-2018 is het aantal afgestudeerden in het hoger onderwijs verder gestegen. Ruim 70 duizend hbo’ers en 45 duizend wo’ers studeerden af aan (bekostigde) opleidingen op Nederlandse hogescholen en universiteiten. Het afstudeermoment was gunstig: in 2018 en 2019 stonden werkgevers te springen om personeel. Dat uit zich in een grotere baankans, een kortere duur tot een substantiële baan en sneller een vast contract ten opzichte van het cohort dat in 2016-2017 afstudeerde. Het reële loon is gelijk gebleven, door een relatief hoog inflatiecijfer.  

Opleidingsverschillen traditioneel groot  
Zoals ieder jaar hangt de startpositie op de arbeidsmarkt sterk samen met de opleidingsrichting. Een sterke positie met een baan in loondienst is weggelegd voor alumni van zorgopleidingen, lerarenopleidingen en enkele economische en technische opleidingen zoals Econometrie (wo) en Computer science (wo; zie Figuur S. 1). Aan de andere kant van het spectrum bevinden zich opleidingen in de richtingen Taal en communicatie en Kunst- en cultuur, met een betrekkelijk lange duur tot een substantiële baan en een laag gemiddeld maandloon. Ook afgestudeerden Toerisme (hbo) hebben een relatief zwakke startpositie. Ten opzichte van vorige cohorten zijn er weinig verschillen in de verhoudingen. Wel zorgwekkend is dat opleidingen die (normaliter) een relatief zwakke startpositie bieden ook grotendeels opleiden voor banen in sectoren die grote klappen krijgen door de coronacrisis (cultuur, toerisme). 

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk?

Het onderzoek toont aan met welke opleidingen je snel een baan vindt en hoeveel afgestudeerden van verschillende opleidingen verdienen, één en tien jaar na afstuderen. Het is een volledig overzicht op basis van Microdata van het CBS, dat wil zeggen dat iedere afgestudeerde hierin is meegenomen. Het onderzoek laat daarnaast zien welk type opleidingen gevoeliger zijn voor de conjunctuur als het gaat om de startpositie van afgestudeerden. Schoolverlaters kunnen de informatie meewegen als zij op zoek gaan naar een studie in het hbo of wo.