LOB-onderzoeksbank

Henri Bussink, Bas ter Weel, Iris Klinker (2021)

Dit onderzoek analyseert de impact van de coronapandemie op de arbeidsmarktpositie van jonge werkenden.

____________________________

De baankansen van jonge werkenden zijn hersteld na corona en liggen weer op het oude niveau of hoger. Tegelijk is de ongelijkheid tussen opleidingsniveaus toegenomen. In zwaar getroffen sectoren is de arbeidsmobiliteit groter, maar ook de kans op afstroom naar tijdelijke banen of een uitkering. Veel jongeren werken daar bovendien bij bedrijven met NOW‑loonsteun. De loonontwikkeling blijft in deze situaties duidelijk achter.

____________________________

Samenvatting van het onderzoek

In het onderzoek De impact van de coronapandemie op de arbeidsmarktpositie van jonge werkenden analyseert SEO Economisch Onderzoek hoe jongeren de coronacrisis op de arbeidsmarkt hebben ervaren. Uit de verschillende monitors blijkt dat de gemiddelde baankansen van jonge werkenden na een korte dip zijn hersteld en zelfs hoger liggen dan vóór de pandemie. Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat deze positieve ontwikkeling niet voor alle groepen gelijk is. Met name lager en middelbaar opgeleide mannen zagen hun kansen iets afnemen, terwijl hoger opgeleiden en vrouwen juist profiteerden. 
Daarnaast toont het onderzoek aan dat jongeren in sectoren die hard werden geraakt door corona – zoals de horeca, luchtvaart en reisbranche – vaker afhankelijk bleven van tijdelijke steunmaatregelen zoals de NOW-regeling. In sommige van deze sectoren nam de mobiliteit af, terwijl jongeren vaker overstapten naar sectoren als zorg, overheid, detailhandel en bouw. Het onderzoek maakt duidelijk dat de pandemie bestaande verschillen en ongelijkheid op de arbeidsmarkt heeft versterkt, vooral naar opleidingsniveau.

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk? 

Het onderzoek van SEO onderstreept het belang van LOB dat verder gaat dan ‘de juiste keuze maken’ en gericht is op het ontwikkelen van duurzame loopbaanvaardigheden.

1. Benadruk wendbaarheid en brede inzetbaarheid
   Jongeren met een meer generieke opleiding bleken tijdens de coronacrisis beter in staat om van sector te wisselen. In de LOB‑praktijk betekent dit dat aandacht voor overdraagbare vaardigheden – zoals reflectie, communicatie en probleemoplossend vermogen – essentieel is, ongeacht niveau of richting.
2. Maak leerlingen bewust van context en conjunctuur
   De pandemie laat zien dat externe factoren grote invloed hebben op loopbanen. Door dit expliciet te bespreken binnen LOB leren leerlingen dat loopbanen zelden lineair verlopen en dat bijsturen normaal is. Dat helpt om realistische verwachtingen te ontwikkelen en om te gaan met onzekerheid.
3. Extra aandacht voor kwetsbare groepen
   Omdat lager en middelbaar opgeleide jongeren gemiddeld kwetsbaarder zijn gebleken op de arbeidsmarkt, vraagt LOB hier om maatwerk. Denk aan meer ondersteuning bij oriëntatie, netwerkontwikkeling en het leren verwoorden van kwaliteiten en ervaringen.
4. Stimuleer zelfreflectie bij ervaringen en keuzes
   Het onderzoek laat zien dat mobiliteit tussen sectoren belangrijk was voor het behoud van werk. In LOB‑gesprekken kan daarom sterker worden ingezoomd op wat leerlingen leren van stages, bijbanen en oriëntatieactiviteiten, en hoe deze ervaringen bijdragen aan hun beroepsbeeld en zelfinzicht.
5. Normaliseer switchen en bijstellen
   Tot slot bevestigt het onderzoek dat overstappen, uitstellen of heroriënteren onderdeel is van moderne loopbanen. Door dit te normaliseren binnen LOB verlaag je de druk op ‘de ene juiste keuze’ en vergroot je het vertrouwen van leerlingen in hun eigen loopbaanproces.

Deze tekst is gegenereerd met behulp van Co-pilot.

Download het volledige onderzoek