LOB-onderzoeksbank

Kuijpers, M., Kerkhoffs, J., Kirsten, I. (2016)

De invoering van LOB vraagt niet alleen om nieuwe structuren, maar vooral om een andere manier van denken en werken in het onderwijs.

____________________________

Bij de invoering van LOB in het vmbo liggen verschillende valkuilen op de loer die het succes kunnen belemmeren. Deze variëren van het vasthouden aan bestaande werkwijzen tot het onvoldoende betrekken van leerlingen, docenten en praktijkervaringen. Ook ontbreekt vaak samenhang, betekenis voor leerlingen en effectieve professionalisering van docenten. Het artikel benadrukt dat succesvolle implementatie vraagt om een cultuurverandering waarin reflectie, dialoog en eigenaarschap centraal staan.

____________________________

Samenvatting van het onderzoek 

Vanaf augustus 2016 wordt loopbaanleren onderdeel van de beroepsgerichte examenprogramma’s van het vmbo. Dit geeft kansen om het onderwijs zo in te richten dat leerlingen meer loopbaangericht worden voorbereid op de arbeidsmarkt van de toekomst. Maar er zijn ook valkuilen. Het risico van een dergelijke innovatieslag is dat na een tijdje wordt geconstateerd dat het ‘niet werkt’. Niet omdat het niet kán werken, maar omdat het nooit werkzaam is gemaakt. In dit artikel beschrijven Marinka Kuijpers, Jacqueline Kerkhoffs en Inge Kirsten 10 valkuilen bij de invoering van LOB in het onderwijs.

1. Je blijft doen wat je al deed
2. Je associeert vanuit je eigen ervaring wat loopbaancompetenties inhouden
3. Keuzevakken worden niet gebruikt om te leren kiezen
4. Praktijkervaringen worden niet loopbaangericht gebruikt
5. De begeleidingsgesprekken zijn studie- in plaats van loopbaangericht en een monoloog in plaats van een dialoog
6. Activiteiten staan los van de dagelijkse praktijk; wel extra werk, geen extra leren
7. De ontwikkeling is niet zichtbaar of relevant voor de leerling
8. Betrokkenen worden niet betrokken
9. Je vraagt het onmogelijke van leerlingen en docenten
10. Professionalisering is niet effectief: extra werk, richting is onduidelijk en ruimte ontbreekt

De tien valkuilen overziend, kunnen we concluderen dat het implementeren van LOB niet kan volstaan met een structuurverandering, maar dat de leercultuur moet veranderen van leren luisteren naar leren praten, nadenken en zelf sturen. Een cultuur waarin kwaliteiten, motieven en eigenaarschap van leerlingen een échte belangrijke plaats krijgen.

Wat kun je uit het onderzoek meenemen naar de LOB-praktijk?

Het artikel kan helpen bij de reflectie op LOB in de school.