Expertisepunt LOB

LOB in het havo/vwo

Goede loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB/SLB) helpt bij het maken van een keuze voor een profiel, vervolgopleiding of werk. Door met jongeren in gesprek te gaan en hen te begeleiden bij het ontdekken van hun mogelijkheden, talenten, passies en het ontwikkelen van een realistisch beeld van het vervolgonderwijs en het beroepsperspectief maken zij onderbouwde keuzes.

Op deze pagina vind je informatie over de vormgeving van LOB in havo/vwo en de wet- en regelgeving op het gebied van LOB. Bekijk voor meer informatie de handreiking LOB die beschrijft hoe LOB in het havo/vwo vorm krijgt, welke wet- en regelgeving geldt voor LOB en hoe LOB op school georganiseerd kan worden.

Aan de slag

‘Dit is het moment voor meer praktijkgericht denken'

Meer aandacht voor (loopbaan)competenties in het havo-onderwijs

Hoe leren havisten en wat zou voor hen een goede leeromgeving zijn? Welke vaardigheden krijgen op havo-scholen nu veel aandacht en welke verdíenen meer aandacht? Het waren een paar van de vragen uit het onderzoek ‘In en van praktijkervaringen leren op het havo’, dat het Expertisepunt LOB onlangs uitvoerde. In totaal 65 decanen, loopbaancoaches en docenten vulden de vragenlijst in. Onderwijskundige Jannet Maréchal van ATOA analyseerde de uitkomsten. Wat zijn haar bevindingen en heeft ze adviezen voor havo-scholen die hun leerlingen meer praktijkervaringen willen bieden?

Kwaliteitsagenda LOB

Om alle scholen te ondersteunen bij een stevige verankering van LOB in hun onderwijs, hebben het LAKS, de NVS-NVL, de VvSL en de VO-raad, gesteund door het ministerie van OCW, een kwaliteitsagenda LOB opgesteld. In deze agenda wordt een sluitende aanpak beschreven: van visie en beleid naar concrete activiteiten en systematische kwaliteitsbewaking. Het Expertisepunt LOB ondersteunt scholen in deze aanpak door het delen van bewezen praktijkvoorbeelden, instrumenten en kennis op het gebied van LOB.

LOB-monitor

De LOB-monitor wordt ingezet om de beoogde resultaten van de ambitieagenda LOB te monitoren. In 2018 werden scholen in het voortgezet onderwijs en het mbo voor het eerst gevraagd naar de stand van zaken op het gebied van LOB. Deze startmeting leverde voor het mbo een (voorzichtig) positief beeld op, dat opnieuw naar voren komt in de meting van de LOB-monitor in 2020. Zo geven bestuurders zonder uitzondering aan dat er aandacht is voor LOB en leggen steeds meer scholen LOB vast in visie en beleid. Uit de tussenmeting komt ook naar voren dat nog niet alle scholen een sluitende aanpak hanteren; van visie en beleid naar concrete activiteiten en systematische kwaliteitsbewaking.

In het schooljaar 2021-2022 wordt nog een eindmeting uitgevoerd, waarbij de ontwikkeling op het vlak van LOB ten opzichte van de startmeting in kaart wordt gebracht.

vo-school n.a.v. de LOB scan

vo-school n.a.v. de LOB scan

Fijn om met decanen, mentoraat en schoolleiding in gesprek te gaan over LOB aan de hand van de LOB-scan. De begeleiding van de regiocontactpersoon gaf ons goede input. Zo’n gesprek over LOB  was niet eerder gebeurd Het heeft echt draagvlak opgeleverd voor het versterken van LOB.
decaan van een vo-school

decaan van een vo-school

De opdrachtenbank van de site is super bruikbaar! Je kunt perfect aanhaken op de fase waarin een klas of leerling zich bevindt op hun loopbaan! 
Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

“Mijn mentor kijkt wel echt naar wat er bij me past en hoe ik ben. Hij kan echt een half uur met me praten, en echt persoonlijk naar mij kijken. Hij kent me. Mijn mentor geeft naast mentoruur ook maatschappijwetenschappen, dus ik denk dat hij daarom ook automatisch meer betrokken is. Haar [over vriendin in dezelfde klas] mentor is niet zo. Zij heeft alleen een 10-minuten gesprekje gehad.”
Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

Over het belang van praktijkgericht opleiden: “Tijdens CKV moesten we een film maken in groepjes. Er kwam iemand vertellen die op een set werkt. We moesten daarna ook rollen verdelen binnen de groep. Dan ga je wel echt nadenken of het iets voor je is.”
Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

Over perspectief op de toekomst: “Ik vond het superspannend om een keuze te maken, want wat als je het verkeerde kiest? Het is belangrijk dat ze laten zien wat er allemaal kan in de toekomst: welke opleidingen er zijn en welke richtingen. Achteraf had ik daar meer hulp bij gewild.”
Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

Uit rapport Youngworks: Jongerenperspectief op LOB

“Wat wil ik en wat kan ik, vind ik het meest belangrijk. Want het is mijn leven en ik zal het moeten leiden. Dus ik wil wel een leven leiden waarin ik iets doe wat ik écht wil en wat ik leuk vind. Daarnaast moet je wel iets doen dat je goed kan, anders gaat het werk je later veel moeite kosten”

Havo/vwo wet- en regelgeving

Het onderwerp loopbaan oriëntatie en -begeleiding is sinds 1999 in de ‘Wet op het Voortgezet Onderwijs’ (WVO) opgenomen. De wet schrijft voor dat de school Oriëntatie op studie en beroep opneemt in het examenprogramma. De wijze waarop dit gebeurt is niet bij wet vastgelegd. Het is de verantwoordelijkheid van de school. Vastleggen in het PTA is een mogelijkheid, maar is geen verplichting. De kandidaat is in staat zijn eigen loopbaanontwikkeling vorm te geven. Hij doet dat met een oriëntatie op een toekomstige opleiding, (loop) baan door middel van reflectie op het eigen handelen en reflectie op ervaringen. (Onderzoekskader 2017 Onderwijsinspectie, update 2020).

Jaarlijks brengt de Inspectie van het Onderwijs de Staat van het Onderwijs uit. De Staat van het Onderwijs bevat de ontwikkelingen en trends binnen het onderwijsstelsel en de onderwijssectoren. Download De Staat van het Onderwijs 2021.

 

Toezicht op LOB 

De Onderwijsinspectie houdt toezicht op LOB op basis van het Onderzoekskader 2017 (geldig 1 aug. 2020) voor de toezicht op het voortgezet onderwijs. Het waarderingskader vo telt per gebied een aantal standaarden. Over de waardering van de basiskwaliteit (wat móeten het bestuur en de school) staat opgenomen:  

“De school biedt een breed en op de kerndoelen gebaseerd aanbod dat ook de referentieniveaus taal en rekenen omvat. Het aanbod is dekkend voor examenprogramma’s. Het aanbod bereidt de leerlingen inhoudelijk goed voor op het vervolgonderwijs. Dit aanbod omvat mede activiteiten op het gebied van loopbaanleren (LOB)

Handreiking LOB havo/vwo

Deze handreiking beschrijft hoe LOB in het havo/vwo vorm krijgt, welke wet- en regelgeving geldt voor LOB en hoe LOB op school kan worden aangeboden

Doorstromen tijdens en na de havo

De havo (duur 5 jaar) bereidt leerlingen voor op een studie in het hbo (hoger beroepsonderwijs).

  • Doorstroom naar de bovenbouw van de havo
    In het derde jaar moet de leerling een keuze maken voor een van de 4 profielen. Naast een vast programma per profiel kunnen leerlingen een deel van hun programma zelf samenstellen. Wanneer een leerling voor een profiel kiest hoort daar een aantal verplichte vakken bij.
  • Doorstromen van havo naar mbo
    Met een overgangsbewijs van havo 3 naar havo 4 kan worden doorgestroomd naar mbo niveau 3 of 4.
  • Doorstromen van havo naar hbo
    Met een havodiploma kan een leerling zich aanmelden voor een opleiding aan een hbo-instelling. Meer informatie over doorstroom naar hoger onderwijs vind je op de website van studiekeuze123.
  • Extra toelatingseisen en aanvullende eisen
    Sommige opleidingen hebben naast diplomaeisen nog extra toelatingseisen, bijvoorbeeld een auditie of een toelatingstoets.
  • Deficiënties wegwerken
    Niet elk havo-profiel geeft rechtstreeks toegang tot elke hbo-opleiding. We spreken over deficiëntie als je wel een havo- diploma hebt, maar niet voldoet aan de gestelde toelatingseisen wat het betreft het profiel of de specifiek voorgeschreven vakken. Door het succesvol afronden van één of meerdere toelatingstoetsen kun je je deficiëntie wegwerken en ben je alsnog toelaatbaar op de opleiding.
  • Doorstromen van havo naar vwo
    Op 17 juni 2020 is de AMvB rondom het doorstroomrecht havo-vwo gepubliceerd. Hiermee worden de doorstroomvoorwaarden duidelijk in het kader van de wet 'Wet gelijke kans op doorstroom naar havo en vwo’. Deze wet en de gepubliceerde AMvB bepalen dat gediplomeerde havisten zonder voorwaarden kunnen doorstromen naar het 5e leerjaar van het vwo.

De leerling heeft met het havo-diploma een startkwalificatie en is niet meer leer- of kwalificatie plichtig. Hij (zij) mag bijvoorbeeld een tussenjaar nemen of gaan werken.

Doorstromen tijdens en na het vwo

 

Het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (duur 6 jaar) bereidt leerlingen voor op een studie aan de universiteit.

  • Doorstroom naar de bovenbouw vwo
    Voor de bovenbouw van vwo (klas 4, 5 en 6) kiest de leerling uit 4 richtingen (profielen).
  • Doorstromen van vwo naar hbo en wo
    Met een vwo-diploma kan een leerling een opleiding gaan volgen aan een hbo-instelling of een universiteit. Sommige hbo- en wo-opleidingen hebben naast diplomaeisen ook extra toelatingseisen, zoals het doen van een auditie of het maken van een toelatingstoets.  Meer informatie over doorstroom naar hoger onderwijs vind je op de website van studiekeuze123.
  • Deficiënties wegwerken
    Niet elk profiel in het vwo geeft rechtstreeks toegang tot elke hbo-of wo-opleiding. We spreken over deficiëntie als je wel een vwo-diploma hebt, maar niet voldoet aan de gestelde toelatingseisen wat het betreft het profiel of de specifiek voorgeschreven vakken. Door het succesvol afronden van één of meerdere toelatingstoetsen kunnen leerlingen de deficiëntie wegwerken en zijn ze alsnog toelaatbaar op de opleiding.

De leerling heeft met het vwo-diploma een startkwalificatie en is niet meer leer- of kwalificatie plichtig. Hij (zij) mag bijvoorbeeld een tussenjaar opnemen of gaan werken